Inagro toont parlementsleden oplossingen, maar vraagt ook aanpassing van regels

Zes van de 15 vaste commissieleden tekenden present op het werkbezoek aan Inagro. Drie parlementsleden van cd&v, twee van Vlaams Belang en één van N-VA trokken naar het onderzoeks-en adviescentrum, gelegen in het hart van de West-Vlaamse groenteteelt.

Inagro werd in 1956 opgericht door de West-Vlaamse deputatie om landbouwers te ondersteunen in industriële teelten die in crisis zaten, zoals vlas en tabak. In de beginjaren lag de focus op akkerbouw. Pas later kwam ook de groentesector erbij, die in de regio sterk groeide door de aanwezigheid van zowel de vers- als diepvriesindustrie. Sinds 2000 is Inagro ook actief in de varkens- en melkveehouderij. Eigen onderzoeksstallen telt de site niet, de onderzoeksinstelling werkt daarvoor samen met andere centra of met veehouders op hun bedrijf.

Voor de toekomst koestert Inagro ook de ambitie om zich sterker te richten op de mechanisatiesector. Samen met het Praktijkcentrum voor Land- en Tuinbouw (PCLT) wil Inagro een ‘agromechanica hub’ opstarten. In dat gebouw wil Inagro niet alleen de ontwikkeling, het testen en de validatie, maar ook de demonstratie en de opleiding rond landbouwmachines samenbrengen. Niet toevallig zijn in West-Vlaanderen heel wat prominente constructeurs gevestigd, waarvan twee op een boogscheut van het onderzoekscentrum. Zodra machines marktrijp zijn, zou PCLT landbouwers ermee vertrouwd maken via gerichte opleidingen.

“Dit is voor de middellange termijn. Voorlopig bestaat het project nog maar uit een masterplan”, aldus Mia Demeulemeester, directeur van Inagro. “Veel concreter zijn de plannen voor een nieuwbouw om onder meer het onderzoek rond openluchtteelten in te huizen. Daarvan is de bouw nu gestart. Het moet de onderzoekers meer ruimte geven om er onder andere de openluchtteelten voor te bereiden, kwaliteitsanalyses uit te voeren, het uitvoeren van experimenten in klimaatruimtes en bewaaropties te testen.”

“Met wat zijn we bezig?”

Claude Vanderschelden, ongetwijfeld de meest gepassioneerde witloofadviseur van heel Vlaanderen, drukte de parlementsleden op het hart dat veel landbouwers vandaag delen van hun oogsten verliezen door plagen. Hij gaf mee dat de witloofsector momenteel in crisis zit en toonde aan waar voor de witloofboeren de grootste kosten zitten. “De weinige telers die nog overblijven, moesten hun witloof vorig seizoen met verlies verkopen. Met wat zijn we eigenlijk bezig?”, vroeg hij aan de parlementsleden. “Op deze manier kunnen we echt niet doorgaan. Anders doen ook de laatste grote witloofboeren straks de boeken toe.”

Hij begrijpt niet dat we het middel Movento zijn verloren in Europa. “Het is nochtans zeer doeltreffend tegen plagen en spaart tegelijk de nuttige insecten”, vertelt hij. “Ik voorspel nu al wat er zal gebeuren. Landbouwers zullen dubbel zo vaak moeten spuiten met een veel minder effectief insecticide, waarbij de nuttigen geen overlevingskansen hebben. Beleidsmakers steken zich steeds weg achter de paraplu van Europa. ‘Wij kunnen er niets aan doen’, klinkt het dan. Maar wie is Europa? Dat zijn wij toch?”

Een andere onderzoeker geeft mee dat voor sommige producten nog een noodtoelating van 120 dagen wordt erkend. Maar dat blijft telkens een tijdelijke noodoplossing. “Wij zijn vragende partij voor meer erkenningen voor gewasbeschermingsmiddelen in precisietoepassingen. Veel producten worden uitgesloten voor gebruik als volle veldtoepassing. Maar precisietoepassingen hebben een lager risicoprofiel. Er wordt slechts 20 procent van de dosis gebruikt en het middel kan heel gericht, pleksgewijs op het veld worden aangebracht”, klinkt het. “Momenteel telt Vlaanderen maar één erkenning in precisietoepassing.”

Prominente rol voor onderzoekscentra in zoektocht naar oplossingen

Het bezoek werd afgerond op het proefbedrijf biologische landbouw. Daar zet Inagro al 25 jaar in op biologische en regeneratieve teelttechnieken. Onder meer de mogelijkheden en uitdagingen van mechanische onkruidbestrijding, niet-kerende systemen en landschappelijke integratie werd er toegelicht.

“Met dit bezoek konden we de commissieleden meenemen in onze onderzoeksthema’s en de rol die Inagro speelt in het ondersteunen van landbouwers en beleidsmakers”, vertelt Demeulemeester achteraf. Maar is de betrokkenheid van de landbouwsector wel voldoende verankerd in alle onderzoeksprojecten van Inagro? Het Europees Rekenhof stelde onlangs in een onderzoek dat bijna één derde van de EIP-landbouwprojecten nauwelijks of niets te maken had met landbouw. “Dat resultaat verbaasde me sterk. Ik merk wel op dat België niet tot de onderzochte landen behoorde. In Vlaanderen is betrokkenheid van de landbouwsector een vereiste en het Agentschap Landbouw en Zeevisserij ziet daar nauw op toe”, licht ze toe.

“Ik hoop dat we de parlementsleden hebben kunnen tonen dat er veel inspanningen worden geleverd om de land- en tuinbouwsector vooruit te helpen. Er is veel dynamiek en veerkracht om elke dag te zoeken naar oplossingen om tegemoet te komen aan de vele maatschappelijke uitdagingen. Hopelijk hebben we ook concreet kunnen aantonen dat sommige wetgeving verdere verduurzaming tegenwerkt, of dat het beleid soms te snel bepaalde dingen wil. Wetenschappelijk onderzoek vraag tijd, bovendien werkt de landbouw in seizoenen. Gun de sector de tijd om oplossingen te vinden en de transitie door te maken.”