"Ook boeren in Benin vragen betere verdeling marges"

Als voorzitter van AgriCord trok Piet Vanthemsche voor zijn eerste inleefreis naar het straatarme West-Afrikaanse land Benin. "Hoewel de Beninse landbouwers boeren in extreme armoede, zijn er toch opvallende gelijkenissen te trekken tussen de landbouw in Vlaanderen en in Benin. Ook de boeren in Benin klagen de slechte verdeling van de marges in de keten aan", aldus Vanthemsche.

Afgelopen week was Boerenbond-voorzitter Piet Vanthemsche, die tevens voorzitter is van Agricord, op vraag van Vredeseilanden afgereisd naar Benin. Mede dankzij Vredeseilanden is binnenkort Beninse rijst met fairtrade-certificaat te koop in de Belgische supermarkten van Colruyt. Het bezoek draaide vooral om het belang van gezinslandbouw in de strijd tegen armoede, als oplossing voor voedselcrisissen en als bijdrage aan een duurzame samenleving.

Vanthemsche werd in Benin geconfronteerd met veel armoede. De landbouw dekt slechts de helft van de voedingsbehoefte van de bevolking, terwijl 58 procent van de bevolking actief is in de landbouw. Het gemiddelde inkomen is er twee dollar per dag. In 2007 leidde de plotse stijging van de voedselprijzen er tot rellen en grote instabiliteit en heel veel gezinnen kwamen in moeilijkheden met de voedselbevoorrading.

Wat de kersverse AgriCord-voorzitter ook opviel, was de erbarmelijke staat van de wegen. "Zelfs de belangrijkste verkeersas was bezaaid met putten en gaten. Bovendien staan er regelmatig 'controleposten' waar er moet betaald worden vooraleer vrachtwagens hun weg kunnen verder zetten. De keten van producent naar consument is nauwelijks uitgebouwd. Van de geoogste gewassen gaat er tussen 10 en 100 procent verloren wegens een gebrekkige infrastructuur", zag Vanthemsche.

Tijdens gesprekken met plaatselijke boerenleiders besefte Vanthemsche welk voorrecht het is om in het welvarende Vlaanderen te leven. "De Beninse boeren baten hun landbouwbedrijfje uit in de meest ondankbare en penibele omstandigheden", zag hij met eigen ogen, "maar toch worden zij geconfronteerd met gelijkaardige problemen als onze landbouw. Ook in Benin betalen de consumenten het tienvoudige van wat de boer krijgt".

Volgens Vanthemsche realiseert de primaire sector, die mee aan de basis ligt van elke welvarende economie, de laagste return on investment. "Niet alleen het probleem is wereldwijd hetzelfde, ook de oplossingen: de overheden moeten instrumenten aanreiken om de marktmacht van de landbouw te versterken en landbouwers moeten samenwerken om meer marktmacht te verwerven", zegt de Boerenbond-voorzitter.

Hij concludeert dat de vragen van de boerenorganisaties in Benin volledig in lijn liggen met de eisen van onze Europese boeren: er is nood aan een goed uitgebouwd landbouw- en plattelandsbeleid, aan een afscherming van de buitengrenzen tegen de invoer van producten tegen te lage prijzen, aan een stimulerend investeringsbeleid, aan degelijk landbouwonderzoek, aan regelingen die de scherpste kanten van de markt uitvlakken en aan een beleid dat de boeren een voldoende inkomen garandeert. Verder is er ook nood aan goed uitgebouwde landbouworganisaties die samenwerkingsmodellen ontwikkelen op het vlak van financiering, verzekering, aankoop en afzet.

De reis was voor Piet Vanthemsche dan ook een echte oogopener. "Ze heeft me gesterkt in mijn overtuiging dat ons pleidooi voor een sterk Gemeenschappelijk Landbouwbeleid rechtvaardig en gerechtvaardigd is en dat we moeten blijven investeren in een sterke landbouworganisatie die de boerenbelangen efficiënt kan verdedigen".