Ondanks crisis veel activiteit op melkquotummarkt

Ten tijde van een economische malaise in de melkveehouderij blijkt de activiteit op de quotummarkt zeer hoog. Grote melkveehouders zijn bereid veel geld op tafel te leggen voor extra productierechten. Daarvoor betalen ze 60 tot 80 euro voor 100 liter melk. Volgens Guido Veys, voorzitter van Milcobel, doen ze dit uit voorzorg om de superheffing in het najaar te vermijden.

Terwijl de sector klaagt dat er verlies wordt geleden bij de huidige marktprijzen van 23 tot 24 eurocent, kopen heel wat grote melkveehouders de quota op van de kleintjes die het niet meer zien zitten. De aankoop van dit melkquotum moet gerecupereerd worden via de winstmarge van de verkochte melk, hoewel er momenteel geen winstmarge is. Bovendien hebben de melkveehouders maar 5 jaar om die kostprijs te recupereren, want vanaf 2015 wordt het quotum afgeschaft.

Guy Van Den Broek van De Tijd vindt deze heropleving van de markt voor melkquota op zijn minst merkwaardig. De enige plausibele verklaring voor die handel is volgens hem de dreigende superheffing. In het huidige Europese quotumsysteem mag België jaarlijks 3,1 miljard liter melk produceren, gaat ons land over die limiet, dan treedt de superheffing in werking per individuele melkveehouder.

Die boete bedraagt 29 euro per 100 liter melk en ligt dus gevoelig boven de huidige marktprijs. “Om die superheffing te voorkomen, kunnen de melkveehouders nog tot eind november quotum bijkopen”, zegt Eddy Leloup van Milcobel. "Ze recupereren dan 29 euro, maar betalen tot 80 euro voor 100 liter". Dat lijkt economisch ongerijmd in een markt die verlies lijdt.

Toch stelt Leloup nog geen massale uittocht van kleine melkveehouders vast. "Onze coöperatie telde dit jaar 90 melkboeren die gestopt zijn op een totaal van 3.500 leden. Dat is amper 2,5 pct, een normaal percentage dat ieder jaar terugkomt". Ook voor de hoge quotumprijzen heeft hij niet meteen een verklaring. "Het moet bijna zijn dat grote bedrijven toch nog winst maken of minstens een fors prijsherstel verwachten".

Dit prijsherstel komt stilaan op gang. De jongste weken zijn de prijzen van bijna alle zuivelproducten met 5 tot 10 procent gestegen als gevolg van een aantrekkende vraag uit Oost-Europa en China. Tegen eind dit jaar wordt een melkprijs van 28 eurocent per liter verwacht. Dat is een prijs die dicht bij de 32 eurocent ligt, wat Boerenbond als economisch leefbaar voor de melkveehouder vooropstelt.

Renaat Debergh van de Belgische Confederatie Zuivel (BCZ) is van mening dat dynamische melkveehouders nu al investeren in de toekomst na 2015. "Dan is het quotumsysteem afgeschaft en blijven enkel de grote bedrijven over. Wellicht zullen er dan productieafspraken gemaakt worden tussen de melkveehouder en de private industrie of coöperatie. De kleine melkveehouder staat dan erg zwak omdat hij hogere logistieke kosten heeft", voorspelt hij.

In ons land is de gemiddelde productie van een melkveebedrijf per jaar kleiner dan in de buurlanden: 300.000 liter tegenover 500.000 liter in Nederland, Denemarken of Groot-Brittannië. Als België evolueert naar eenzelfde schaalgrootte dan zullen er nog amper 6.000 van de 10.000 melkveehouders overblijven.