Minder boeren, meer melk: Vlaamse melkveehouderij wordt steeds efficiënter
nieuwsDe melkveehouderij in Vlaanderen wordt steeds professioneler. Het aantal melkveehouders daalde het afgelopen jaar, ze hielden samen minder melkkoeien, maar toch realiseerden ze een hogere productie. Bovendien tekent zich een duidelijk verschil af tussen Vlaanderen en Wallonië: in Vlaanderen produceert een gemiddeld bedrijf net geen 954.000 liter per jaar, terwijl een gemiddeld Waals bedrijf zo’n 582.000 liter per jaar levert. Dat blijkt uit cijfers van de Belgische Confederatie Zuivel (BCZ).
Meer melkkoeien in Vlaanderen, minder in Wallonië
Alle Belgische melkveehouders samen houden 522.245 melkkoeien. Ook hier gaat het om een daling, van 2,3 procent. Daarmee valt het aantal dieren voor het eerst terug onder het niveau van 2015, toen het melkquotum werd afgeschaft. Zo telde ons land in 2020 nog bijna 538.000 dieren. Net als het grootste aantal bedrijven, telt Vlaanderen ook het grootste aantal melkkoeien: 340.638 stuks. Tussen 2015 en 2025 gaat het om een stijging van 7,8 procent. Wallonië telt met 181.644 stuks aanzienlijk minder melkkoeien. In tegenstelling tot Vlaanderen daalde de melkveestapel bij onze zuiderburen de afgelopen tien jaar met vier procent.
33 procent meer melk in Vlaanderen sinds 2015
Waar we een daling in het aantal dieren en het aantal bedrijven vaststellen, zien we ook een stijging in de Belgische melkleveringen. Sinds 1986 stegen de leveringen met maar liefst 38 procent. Het grootste deel van die stijging is gerealiseerd sinds de afschaffing van het melkquotum in 2015. Sinds Europa deze beslissing heeft genomen, zijn de Belgische melkleveringen met 22 procent toegenomen. Ter vergelijking, in heel Europa zijn de melkleveringen sinds 2015 maar met acht procent toegenomen. Het overgrote deel van die toename is toe te wijzen aan Vlaanderen. Daar stegen de melkleveringen met 33 procent tegenover twee procent in Wallonië.
Kijken we enkel naar het afgelopen jaar, dan zagen we in de eerste jaarhelft van 2025 een daling van de leveringen, als gevolg van de blauwtonguitbraak van 2024. In de periode van januari tot en met juli werd er 4 procent minder melk geleverd dan in 2024. Vanaf augustus hernamen de leveringen echter weer, door een combinatie van factoren, waaronder een goede melkprijs, gunstige weersomstandigheden, goede voederkwaliteit, en de verschuiving van de kalvingscyclus als gevolg van de blauwtonguitbraak. Over heel 2025 werd uiteindelijk 4,38 miljard liter melk geleverd, wat neerkomt op een stijging van 0,5 procent tegenover vorig jaar.
Gemiddeld geleverd melkvolume steeg met 78 procent sinds 2015
Het gemiddelde geleverde volume per Belgisch melkveebedrijf is daardoor gestegen met 3,5 procent, tot 799.763 liter. De afgelopen tien jaar zijn de gemiddelde leveringen in ons land gestegen met 78 procent. “Dat is een resultaat van een toename van de melkleveringen met 23 procent aan een daling van het aantal melkleveraars met 31 procent”, klinkt het bij BCZ.
De veehouderijen met de grootste gemiddelde melkleveringen bevinden zich in Vlaanderen. Hier bedraagt het gemiddelde bijna 954 000 liter op jaarbasis. In Wallonië liggen de gemiddelde individuele melkleveringen op 61 procent van die in Vlaanderen, namelijk op bijna 582 000 liter per jaar. De gemiddelde leveringen per bedrijf blijven ook in 2025 stijgen in beide regio’s. De sterkste stijging werd in 2025 geregistreerd in Wallonië (4,08%). In Vlaanderen gaat het om een toename van 3,36 procent.
Grote verschillen in bedrijfsgrootte
Op basis van de verdeling van de melkleveringen per melkleveraar is een beeld mogelijk van de grote structurele bedrijfsverschillen in de Belgische melkveesector. In 2025 leverde 7,8 procent van alle leveraars in België minder dan 100.000 liter. Meer dan de helft van de Belgische leveraars (55%) leverde meer dan 500.000 liter. Deze bedrijven zijn goed voor 84,5 procent van de totale Belgische melkleveringen. De categorie van de bedrijven met meer dan één miljoen liter vertegenwoordigt bijna een kwart (23,8%) van de Belgische melkveehouders. Deze melkleveraars zijn goed voor 54,6 procent van de Belgische leveringen.
Biologische melkproductie loopt terug
De biologische melkveehouderij is een niche en de recente cijfers tonen aan dat daar voorlopig geen verandering in komt. De definitieve cijfers over het aantal biologische melkkoeien in Vlaanderen voor 2025 ontbreken momenteel nog. Maar gezien het gros van de biomelkproductie zich in Wallonië bevindt, is een goede inschatting op Belgisch niveau wel al mogelijk. Net als de twee voorgaande jaren daalt het aantal biomelkkoeien in België, dit jaar met 3,6 procent. De grootste daling is voor Wallonië, waar het aantal dieren met 4,1 procent afneemt tot 18.122 biomelkkoeien. In 2022 waren er nog ruim 20.000. In Vlaanderen is de daling volgens de raming beperkter met 1,1 procent, maar daar gaat het om amper 3.445 stuks (3.675 in 2022).
Ook in 2023 daalde het aantal biologische melkkoeien, maar toen steeg de productie. In 2024 en in 2025 is de daling van het aantal koeien ook in de productie van melk met biolabel weerspiegeld. De bioleveringen daalden met vier procent 2024. Tegenover 2023 bedraagt de daling bijna acht procent. Nochtans kende de melkprijs in 2025 een sterke stijging, van maar liefst 14 procent tot 61,52 euro per 100 liter. Dat is bij uitstek het hoogste niveau van de laatste jaren.
