Belgische zuivelsector maakt verduurzaming steeds beter meetbaar
nieuwsDe Belgische zuivelsector zet verdere stappen in de verduurzaming, maar vooral de manier waarop die inspanningen worden gemeten verandert. Dat blijkt uit het Duurzaamheidsrapport 2025 van brancheorganisatie MilkBE. Een nieuwe digitale monitor moet de sector helpen om duurzaamheidsinspanningen frequenter en concreter in kaart te brengen. Tegelijk tonen de eerste resultaten dat zowel melkveehouders als zuivelverwerkers al aanzienlijke inspanningen leveren.
Sinds 2014 brengt MilkBE de duurzaamheidsinspanningen in de Belgische zuivelsector in kaart. Met de nieuwe digitale Duurzaamheidsmonitor, 'DigiMilk', wil de sector een stap verder gaan. De tool bundelt meer dan 70 duurzaamheidsinitiatieven en werkt met uniforme berekeningsmethodes voor alle Belgische melkveehouders.
Sinds begin 2026 is DigiMilk in heel België operationeel. Melkveehouders kunnen hun gegevens raadplegen, actualiseren en vergelijken met het sectorgemiddelde. De monitoring omvat negen thema’s, waaronder klimaat, energie, dierenwelzijn, water en bodem en diervoeding. “Melkveebedrijven zijn immers duurzaam bezig, maar met meer data kunnen we dit ook zwart-op-wit aantonen”, stelt MilkBE.
Eén op de drie melkveehouders laat klimaatscan nemen
Eén van de opvallendste cijfers is het aantal individuele klimaatscans. In 2025 lieten 1.839 melkveehouders hun koolstofvoetafdruk berekenen. Dat komt overeen met ongeveer één derde van de Belgische melkveehouders en betekent een stijging van meer dan 15 procent tegenover 2024.
Ook andere cijfers illustreren de inspanningen op de melkveebedrijven. Zo produceert 70 procent zelf groene energie. 60 procent gebruikt alternatieve waterbronnen, zoals regenwater, terwijl 79 procent actief werkt aan een betere voederefficiëntie. Bijna zeven op de tien melkveehouders gebruikt bovendien nevenproducten uit de voedingsindustrie als veevoeder.
Verwerking verbruikt minder energie en water
Ook de zuivelindustrie zelf heeft haar milieu-impact de voorbije tien jaar verminderd. Per liter verwerkte melk daalden tussen 2014 en 2024 zowel het energieverbruik als de CO₂-uitstoot en het waterverbruik met 27 procent. Daarnaast wordt steeds meer ingezet op waterhergebruik. Ongeveer 35 procent van het water dat in de zuivelverwerking wordt gebruikt, komt inmiddels uit alternatieve bronnen, zoals gezuiverd afvalwater of water dat tijdens productieprocessen wordt teruggewonnen.
Duurzaamheidspremies voor 77 procent van de boeren
Het rapport maakt ook een eerste balans op van het Duurzaamheidscharter dat twee jaar geleden werd gelanceerd. Een belangrijk resultaat is dat 77 procent van de Belgische melkveehouders aanspraak kan maken op een duurzaamheidspremie via zijn zuivelonderneming. Die premie komt bovenop de standaardmelkprijs en moet bijkomende duurzaamheidsinspanningen stimuleren. Landbouworganisaties en zuivelbedrijven zetten daarnaast in op sensibilisering, onderzoek, kennisdeling en klimaatscans.
Danone verankert duurzaamheidsambities
Danone is een voorbeeld van een zuivelbedrijf dat duurzaamheid expliciet heeft opgenomen in zijn bedrijfsstrategie. De Franse voedingsgroep mikt op netto nul uitstoot tegen 2050, in lijn met de 1,5°C-doelstelling van het Klimaatakkoord van Parijs. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de uitstoot in de zuivelketen, en dan vooral methaan uit de melkveehouderij.
Tegen 2030 wil Danone de methaanuitstoot die samenhangt met verse melk met 30 procent verminderen. Een opvallende ambitie, aangezien methaan wereldwijd een kwart van de totale broeikasgasuitstoot van Danone vertegenwoordigt. Het bedrijf werkt daarvoor samen met melkveehouders. Daarnaast neemt het bedrijf ook maatregelen om de CO₂-uitstoot te reduceren. Volgens het bedrijf daalde die uitstoot van het binnenlandse transport vorig jaar met 7,5 procent, onder meer door het gebruik van biobrandstoffen uit afvalstromen.
Tot slot zet de voedingsreus meer in op regeneratieve landbouwpraktijken. Zo wil Danone tegen 2030 45 procent van zijn belangrijkste ingrediënten betrekken van landbouwbedrijven die dergelijke praktijken toepassen.
Nog geen eindpunt
MilkBE benadrukt dat de cijfers geen eindpunt vormen. De sector ziet nog ruimte voor verdere verbetering, onder meer op het vlak van klimaat en methaanuitstoot. Daarvoor zijn volgens de brancheorganisatie investeringen op lange termijn nodig.
MilkBE koppelt daar ook een duidelijke beleidsboodschap aan: een stabiel en rechtszeker kader dat voldoende rekening houdt met de praktijk is volgens de sector noodzakelijk om verdere verduurzaming mogelijk te maken.
