Vlaamse overheid ruilt Green Deals in voor strijd tegen wasberen en hoornaars
nieuwsDe Vlaamse regering schrapt 180.000 euro voor de Green Deals, een programma dat Vlaanderen via vrijwillige samenwerking wil verduurzamen. Het geld zal volgend jaar worden overgeheveld naar het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), voor het beheer van de wasbeer en de Aziatische hoornaar. Twee invasieve exoten die steeds meer terrein winnen in Vlaanderen.
De budgetverschuiving wordt de komende maanden ter goedkeuring voorgelegd aan het Vlaams Parlement, maar staat al vermeld in de begrotingsdocumenten. Minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) bevestigde dat dinsdag ook in de commissie Leefmilieu.
De ‘Green Deals’ zijn vrijwillige overeenkomsten tussen bedrijven, organisaties en de overheid, die gedurende ongeveer drie jaar samen duurzame acties ondernemen rond een bepaald thema. Het Departement Omgeving ondersteunt deze initiatieven via het Green Deal-loket. Dat helpt bij de opstart van nieuwe deals, brengt partners samen en biedt begeleiding bij de uitvoering, communicatie en kennisdeling.
Sinds de opstart in 2017 werden tot begin 2025 twintig Green Deals gelanceerd. In een evaluatierapport dat het Departement Omgeving vorig jaar zelf publiceerde, pleitte het ervoor om de Green Deals te behouden en verder te ondersteunen. Volgens de evaluatie vormden ze door hun vrijwillige karakter en de samenwerking tussen overheid en maatschappelijke partners “een waardevolle aanvulling op het klassieke overheidsbeleid, vooral bij complexe vergroeningsvraagstukken”. Het departement benadrukte ook dat de Green Deals waren uitgegroeid tot een sterk merk en adviseerde om het Green Deal-loket structureel te verankeren binnen de eigen werking. Dat loket had volgens het rapport door de jaren heen een bijzondere expertise opgebouwd in onder meer procesbegeleiding, netwerking en kennisdeling.
De besparing zal leiden tot de stopzetting van de werkingsmiddelen voor het Green Deal-loket. “Sinds november 2026 worden dan ook geen nieuwe Green Deals meer opgestart”, duidt Ann Heylens, woordvoerder van het Departement Omgeving. “Het loket biedt nog beperkte ondersteuning voor een zorgvuldige afronding van de nog lopende Green Deals en voor het bewaren en toegankelijk maken van de opgebouwde kennis en resultaten. De Green Deals hebben waardevolle samenwerkingen, kennis en concrete resultaten voortgebracht. Die blijven ook na de stopzetting relevant.”
Vizier op wasberen en Aziatische hoornaars
Het budget van 180.000 euro dat bij het Departement Omgeving verdwijnt, wordt volgend jaar overgeheveld naar het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Daar worden de middelen ingezet voor de bestrijding van twee invasieve exoten: de Aziatische hoornaar en de wasbeer. Volgens ANB-woordvoerder Jeroen Denaeghel is daarvoor extra budget nodig, omdat beide soorten steeds meer terrein winnen in Vlaanderen. “Ze kunnen niet alleen onze inheemse biodiversiteit onder druk zetten, maar ook een aanzienlijke socio-economische impact hebben. Met deze bijkomende middelen investeren we vooral in preventie, snelle detectie, bestrijding en opvolging van de verspreiding van deze twee soorten”, verduidelijkt Denaeghel.
Dat de Aziatische hoornaar stevig oprukt, is ondertussen algemeen bekend. Minder bekend is wellicht de opmars van de wasbeer. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) trok deze zomer nog aan de alarmbel en riep de Vlaamse regering op om structureel werk te maken van het wasberenbeheer. Ondanks zijn schattige uiterlijk vormt de wasbeer volgens INBO een reëel gevaar voor de biodiversiteit en de volksgezondheid. “De aantallen nemen toe, maar het probleem is nu nog beheersbaar”, liet INBO weten. “Maar we moeten niet nog tien jaar wachten.”
Momenteel valt de wasbeer nog onder het principe van ‘early warning, rapid response’. Dat betekent dat elke melding wordt geëvalueerd en indien mogelijk ingegrepen. Daar komt binnenkort verandering in. In navolging van Nederland en Wallonië werkt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) aan een structureel actieplan voor de wasbeer. Dat zou extra maatregelen bevatten rond opvolging, bestrijding, communicatie, sensibilisering en overleg met de buurregio's. Met de overheveling van de 180.000 euro lijken alvast extra middelen beschikbaar te komen om het plan ook financieel te ondersteunen.
Bron: Belga / Eigen berichtgeving