Cicade die voor miljoenen dollars landbouwschade aanricht in VS in Europa gespot

Volgens het onderzoekscentrum Viaverda beschikken onze landbouwers over voldoende middelen om inheemse cicades te bestrijden, maar experten kunnen niet meteen inschatten welke schade deze invasieve nieuwkomer zou kunnen aanrichten in ons land. In de VS is het dier een echte plaag. In een studie uit 2020 schatte de universiteit van Pennsylvania dat de gevlekte lantaarndrager verantwoordelijk is voor 554 miljoen dollar aan jaarlijkse verliezen. Het dier is al sinds 2014 gevestigd in de States. De verspreiding is in 2012 klein begonnen, via een lading stenen uit Azië.

Eerste vaststelling in Europa

Het insect is afkomstig uit Zuidoost-Azië en werd gespot in Hongarije, nabij de grens met Servië. De wetenschappelijke benaming voor het dier is ‘Lycorma delicatula’. "Het gaat om de eerste bevestigde detectie van het insect - dat door de EU is geklasseerd als quarantaineorganisme - in Hongarije en de Europese Unie", luidt het in een persbericht.

Analyses in een laboratorium van het Hongaarse agentschap voor de veiligheid van de voedselketen zorgden voor bevestiging. De autoriteiten startten de nodige quarantainemaatregelen meteen op. Het agentschap meldt dat waakzaamheid van het publiek en vroegtijdige meldingen van cruciaal belang zijn om te voorkomen dat het ongedierte zich vestigt en verspreidt.

"Uitbraak in kaart brengen"

De kleurrijke cicade kan tot 2,5 centimeter lang en 1,5 centimeter breed worden. Voor mens en dier is het insect onschadelijk, maar voor gewassen en bomen is dat een ander verhaal.

Het voedselagentschap FAVV volgt de verspreiding op. “Omdat de gevlekte lantaarndrager een quarantaine-organisme is, geldt er een meldingsplicht”, zegt Hélène Bonte van FAVV. “Iedereen die het insect vaststelt of vermoedt, moet dit melden aan het FAVV. Bij een bevestigde vaststelling zal het FAVV eerst de omvang van de uitbraak in kaart brengen en vervolgens maatregelen nemen om het insect uit te roeien. Afhankelijk van de situatie kan dat onder meer gebeuren door de vernietiging van aangetaste waardplanten en/of de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen.”

Eitjes op voertuigen, vrachtcontainers en stenen

Het agentschap vraagt om oplettendheid om introductie van het insect te voorkomen. “Operatoren kunnen de waardplanten van deze insecten regelmatig visueel controleren op eitjes, nimfen en volwassen exemplaren. Ook bij de invoer van waardplanten, takken, hout, schors of andere producten van waardplanten uit landen waar het insect voorkomt, is extra waakzaamheid noodzakelijk. De gevlekte lantaarndrager verspreidt zich namelijk vooral via menselijke activiteiten. De eitjes kunnen niet alleen aanwezig zijn op plantenmateriaal, maar ook op zeer uiteenlopende oppervlakken zoals voertuigen, vrachtcontainers, stenen en andere goederen. Voor bepaalde waardplanten en plantenproducten gelden bovendien invoerbeperkingen of invoerverboden om het risico op insleep verder te beperken”, zegt Bonte.

De belangrijkste waardplant voor het dier is de hemelboom, ook een invasieve boomsoort. “Maar het insect kan ook voorkomen op onder meer notelaar, esdoorn, druivelaar en wilg”, zegt Bonte. “Door zich te voeden aan de sapvoerende floëemvaten veroorzaakt het wonden op stammen en takken, wat kan leiden tot verwelking en afsterven van takken. Een meerjarige aantasting kan leiden tot het afsterven van de plant. Daarnaast scheidt het insect honingdauw af, dat zich op bladeren ophoopt en de fotosynthese verstoort.”

In zowel Hongarije als Moldavië worden nu uitroeiingsmaatregelen toegepast. In België werd de gevlekte lantaarndrager nog niet vastgesteld.