Nota toont duidelijke gevolgen Russisch embargo aan

"Onze land- en tuinbouwers die vlees, zuivel, fruit en groenten produceren, zijn zwaar getroffen door het Russisch embargo", zegt federaal minister van Landbouw Willy Borsus. "De prijzen voor hun producten gingen de dieperik in en de export van deze producten kreeg rake klappen." Dat blijkt uit een nota van de dienst Sector- en Marktmonitoring van de FOD Economie. "Via deze grondige analyse kunnen we de problemen die onze producenten al maanden kennen, objectiveren ", zegt minister Borsus. "Door deze studie kan ik ook bij de Europese Commissie pleiten voor gunstige maatregelen voor de Belgische producenten."

Flashback naar een jaar geleden: de Russen kondigen op 7 augustus 2014 een invoerverbod af voor bepaalde voedingsproducten uit de Europese Unie en de Verenigde Staten. Dat is hun antwoord op de maatregelen die de westerse landen hebben afgekondigd tegen Rusland voor de annexatie van de Krim in Oekraïne. Het importverbod was ingesteld voor één jaar, maar is intussen op 24 juni met een jaar verlengd tot augustus 2016. Het verbod slaat op een reeks producten, maar voor ons land zijn de zwaarst getroffen sectoren appels en peren, varkensvlees en zuivel.

Het product dat het zwaarst te lijden heeft onder het Russische embargo zijn peren. Die waren in 2013 goed voor 30,1 procent van de Belgische export van landbouw- en voedingsproducten naar Rusland. Naast verse peren hadden varkensvlees (14,3%), zuivel (7,6%, waarin melkpoeder met 6% het meeste doorweegt), verse tomaten (6,9%) en verse appels (5,6%) een belangrijk aandeel in de Belgische export naar Rusland in 2013.

Het invoerverbod had catastrofale gevolgen voor de prijzen van die producten. In het laatste kwartaal 2014 noteerde men voor peren prijsdalingen op de veiling van 23,7 procent (Conférence) tot 41,7 procent (Doyenné du Comice) in vergelijking met dezelfde periode in 2013. In het vierde kwartaal 2014 daalde de gemiddelde veilingprijs van de Jonagold-appel met 34,5 procent in vergelijking met dezelfde periode in 2013. De prijs van een varkenskarkas lag 15 procent lager in januari 2015 ten opzichte van januari 2014. Het effect op de Belgische uitvoer was eveneens duidelijk voelbaar. Tussen het laatste kwartaal 2013 en hetzelfde kwartaal 2014 daalde de totale Belgische uitvoer met 20,6 procent voor peren, met 19 procent voor appels en met 19,8 procent voor varkensvlees.

Voor tomaten en melkpoeder stelt men een toename van de totale uitvoer vast (respectievelijk + 16,7% en + 26,2% tussen het laatste kwartaal 2013 en hetzelfde kwartaal 2014). Daar waar voor tomaten sprake was van een stijging van de gemiddelde veilingprijs (+ 20,8% tussen het laatste kwartaal 2013 en hetzelfde kwartaal in 2014) daalden de melkprijzen, uitbetaald aan de Belgische melkveehouder, met 23,9 procent tussen het vierde kwartaal 2013 en het overeenstemmende kwartaal 2014.

Aangezien de uitvoer van melkpoeder naar Rusland slechts een klein aandeel heeft in de totale Belgische uitvoer van melkpoeder kan gesteld worden dat de Russische boycot een eerder beperkte impact heeft gehad op de Belgische uitvoer van melkpoeder. De daling van de melkprijzen zou echter wel indirect een gevolg kunnen zijn van het handelsembargo. De prijs aan de Belgische melkveehouder wordt immers beïnvloed door vraag en aanbod naar melkproducten op de wereldmarkt en in het laatste kwartaal 2014 waren de wereldprijzen voor boter, magere melkpoeder en volle melkpoeder, ook sterk gedaald.

Als gevolg van de malaise in de land- en tuinbouw kondigde ministers Borsus vorige week een plan aan met tien maatregelen om de getroffen sectoren beter te ondersteunen en de export te bevorderen. Zo wordt de dienst Internationale betrekkingen van het Voedselagentschap fors versterkt zodat zij mee nieuwe afzetmarkten kunnen zoeken.