Nieuw Europees landbouwbeleid helemaal van toepassing

Het hervormde gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) van de Europese Unie treedt per 1 januari helemaal in werking. Veranderingen zijn onder meer de nieuwe berekening van de directe inkomenssteun aan landbouwers, het meer duurzaam maken van het landbouwbeleid en het vermijden van subsidies die te beurt vallen aan bedrijven die weinig of niets met landbouw te maken hebben, zoals luchthavens en sportclubs.

Het nieuwe landbouwbeleid beslaat de periode 2014-2020, maar de meeste regels zijn pas vanaf 1 januari 2015 van toepassing. Een politiek akkoord over het GLB liet immers lang op zich wachten zodat de lidstaten en regio's de tijd moesten krijgen om hun wetgeving aan te passen en de landbouwers de kans kregen om zich voor te bereiden.

Tussen 2014 en 2020 trekt de Europese begroting 287 miljard euro uit voor het landbouwbeleid, waarvan 1,75 miljard euro in Vlaanderen. Omdat de meerjarenbegroting een algemene budgetdaling voorziet, zullen veel landbouwers met een aanzienlijk inkomensverlies rekening moeten houden. Onder meer daarom wordt in een eerlijker verdeling van de middelen voorzien.

Zo moeten kleine landbouwers en jonge landbouwers een eerlijker deel van de koek krijgen. De directe inkomenssteun evolueert bijvoorbeeld in de richting van een gelijke betaling per hectare. Een zogenaamde 'flat rate' komt er evenwel niet in Vlaanderen. Om er zeker van te zijn dat landbouwsteun enkel bij actieve landbouwers terechtkomt, werd er onder druk van het Europees Parlement een zwarte lijst opgesteld van bedrijven die automatisch van EU-financiering worden uitgesloten omdat ze maar een (heel) klein deel van hun inkomen uit landbouw halen.

De vergroening van het landbouwbeleid moet de primaire sector duurzamer maken en bijdragen aan de EU2020-doelstellingen. De directe inkomenssteun wordt daarom deels gekoppeld aan verplichte vergroeningsmaatregelen als de diversificatie van teelten, het behoud van het areaal blijvend grasland en het in stand houden of aanleggen van ecologische aandachtsgebieden.

Nog een vernieuwing is dat producenten van zuivel, suiker, granen, rundsvlees, kalfsvlees en olijfolie collectief zullen mogen onderhandelen over prijs en volume. Ook andere sectoren mogen samenwerken in producentenorganisaties, maar die mogen niet over prijzen onderhandelen.