NEC-richtlijn ook voor landbouw van groot belang

Het voorstel van de Europese Commissie over de Europese luchtkwaliteit waarover het Europees Parlement zich vorige week uitsprak, is ook van belang voor de landbouwsector. Met dit voorstel wil de Commissie de uitstoot van vervuilende stoffen, waaronder ook methaan en ammoniak, verder aan banden leggen. In tegenstelling tot het oorspronkelijke voorstel van de Commissie Leefmilieu verscherpte het Parlement de timing waardoor de uitstootplafonds bindend worden vanaf 2025 in plaats van 2030. De plafonds zelf werden afgezwakt.

Door het Volkswagenschandaal ging alle aandacht rond de stemming in het Europees Parlement over de National Emission Ceilings Richtlijn (NEC) naar de gevolgen voor de auto-industrie, maar ook voor landbouw is deze richtlijn ontzettend belangrijk. Het oorspronkelijk voorstel dat op tafel lag, zou volgens de Europese koepel van landbouworganisaties Copa-Cogeca de rundvleesproductie met 29,1 procent doen dalen, de melkproductie met 9,1 procent en de varkensvleesproductie met 8,7 procent. De organisatie vreesde dat de maatregel de veehouderij zou wegjagen uit Europa.

Omdat luchtverontreiniging in de EU jaarlijks naar schatting 400.000 voortijdige overlijdens veroorzaakt, hebben de parlementsleden beslist om de nationale plafonds voor zes van de meest vervuilende stoffen aan te scherpen. De vastgelegde plafonds liggen echter lager dan wat werd voorgesteld door de Commissie Leefmilieu van het Europees Parlement. De nieuwe doelstellingen zijn bindend en moeten gehaald worden vanaf 2025, vijf jaar eerder dan het voorstel van de EU-Commissie vooropstelde.

Volgens Copa-Cogeca zijn de aanpassingen die het Parlement aanbracht aan het oorspronkelijk voorstel een stap in de goede richting, maar zorgen ze nog steeds voor een grote bedreiging voor de Europese veehouderij. “Onze bezorgdheden op vlak van de methaanuitstoot werden grotendeels meegenomen door het Parlement. Wij hopen dat de Commissie dit ook doet”, zegt secretaris-generaal Pekka Pesonen. De doelstellingen op vlak van ammoniakuitstoot zijn voor Copa-Cogeca moeilijker verteerbaar. “Dit wordt een serieuze uitdaging, zeker als je weet dat we tegen 2050 60 procent meer voedsel moeten produceren om de wereldbevolking te voeden”, klinkt het.

De koepel van Europese landbouworganisaties is ervan overtuigd dat er geen gelijke verdeling is van de lasten tussen de verschillende lidstaten in het voorstel van het EU-parlement. “Er wordt ook onvoldoende rekening gehouden met de inspanningen die er zijn geleverd om de emissies terug te dringen”, zegt Pekkonen. “Sinds 1990 heeft onze sector al een reductie van de uitstoot van ammoniak van bijna 30 procent gerealiseerd.”

Zoals het voorstel van het Parlement nu stipuleert, zal er zich volgens Copa-Cogeca een drastische wijziging van de structuur van landbouwbedrijven voordoen omdat ammoniakreductie niet kostenefficiënt is. “Vooral kleine en middelgrote bedrijven zullen getroffen worden. Dat is geen goede zaak voor het milieu, want de productie die wegvalt in Europa zal overgenomen worden door andere landen in de wereld die vaak aan veel minder strenge milieuwetgeving moeten voldoen dan in de EU het geval is”, aldus Pekkonen die benadrukt dat het ook op economisch en sociaal vlak weinig goeds voor Europa betekent.

Voor Bond Beter Leefmilieu (BBL) is het een goede zaak dat methaan voor de eerste keer opgenomen is in de richtlijn. “Methaan veroorzaakt ozonvorming en is als broeikasgas 72 keer krachtiger dan CO2. De belangrijkste bron is de intensieve veeteelt: 70 procent van de methaanuitstoot ontstaat bij het verteringsproces van koeien. Landbouw is verantwoordelijk voor tien procent van de broeikasgasemissies in Europa”, zegt de milieuorganisatie. Ze vindt het dan ook jammer dat het Europees Parlement met dit voorstel weigert om de “te grote veestapel” aan banden te leggen. “Terwijl enkel dit een structurele aanpak van de methaanuitstoot en de daaruit volgende milieu- en gezondheidsproblemen kan betekenen”, besluit BBL.

In december komt het door het Parlement gestemde voorstel op de tafel van de milieuministers van de verschillende lidstaten te liggen.