Mercosur: Europese Commissie laat vrijhandelsakkoord voorlopig in werking treden

De Europese Commissie laat het Mercosurakkoord voorlopig in werking treden. Een controversiële beslissing aangezien het vrijhandelsakkoord nog niet officieel is goedgekeurd door het Europees Parlement. Parlementsleden stuurden vorige maand het akkoord door naar het Hof van Justitie, waardoor de definitieve ratificatie met minimum een jaar opgeschort is. Door het akkoord voorlopig toe te passen, dreigt de Commissie Europarlementsleden tegen zich in het harnas te jagen. Hiermee vergroot ze het risico dat de overeenkomst bij de uiteindelijke stemming alsnog definitief wordt weggestemd.

In een persbericht liet Commissievoorzitter Ursula von der Leyen (EVP) weten alvast intensief overlegd te hebben met de lidstaten en met leden van het Europees Parlement. "Op basis daarvan gaat de Commissie nu over tot de voorlopige actie", klinkt het.

"Versterk competitiviteit onmiddellijk"

Landbouworganisatie Boerenbond is niet te spreken over de beslissing van de Commissie. “Ze gaat hiermee duidelijk voorbij aan de bezorgdheden én de stem van het Europees Parlement”, zegt Boerenbondvoorzitter Lode Ceyssens.

Met deze démarche is het voor Boerenbond duidelijk dat er nu op zeer korte termijn op alle fronten aan competitiviteit moet gewerkt worden om de land- en tuinbouwsector toekomstperspectief, werkbare oplossingen en rechtszekerheid te bieden. “De Europese Raad, de Commissie en het Parlement moeten nu onmiddellijk actie ondernemen om rechtszekerheid te bieden en onze boeren toe te staan concurrentieel te blijven in een volatiele wereldmarkt”, zegt Ceyssens. “Als men nu blijft dralen, zal de landbouwpopulatie verder achteruitgaan. Elke boer of boerin die vandaag beslist te stoppen omwille van rechtsonzekerheid, komt nooit meer terug.”

De EU moet volgens Boerenbond de nodige aanpassingen doen om de Europese vergunningenknoop te ontwarren. "Zo kunnen onze boeren verduurzamen en moderniseren", klinkt het. "Ook de wetgeving voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is cruciaal. Een aanpassing is nodig om de toolbox aan duurzame gewasbescherming van onze Vlaamse land- en tuinbouwer voldoende gevuld te houden. Nu niets doen voor de eigen landbouwers, terwijl de deur wordt opengezet voor goedkopere en minder kwalitatieve buitenlandse producten, zou de schaamte ver voorbij zijn.”

"Zoveelste kaakslag"

Landbouworganisatie Algemeen Boerensyndicaat (ABS) schrikt niet van de beslissing. "Het was te verwachten dat von der Leyen zou doorduwen", reageert de organisatie. "Ze had al aangekondigd de vele signalen uit de maatschappij en het Europees Hof te negeren. Het is de zoveelste kaakslag voor de EU-burger en onze vele KMO's actief in de voedingssector."

Volgens ABS blijft het ook afwachten of diegene die vandaag mogelijk voordeel haalt uit het Mercosurakkoord, daar op langere termijn ook iets zal uithalen. "Vlaamse landbouwers kunnen, en willen ook niet, concurreren op prijs met de Mercosurlanden", aldus ABS. "Europa zegt dan wel dat voedsel strategisch is, maar wie gelooft die boodschap nog als het tegelijk de eigen productie uitverkoopt?"

"De Europese regelgeving legt veel landen stil met allerlei onverantwoorde rechtszaken van onbesuisde ngo's. De Europese Commissie kijkt toe en doet er niks aan, buiten nog meer naïeve regelgeving over de maatschappij uit te storten. Je zou verwachten dat Europa zelf de rechtsregels naleeft, maar niet dus."

Partnerschap moet EU voorsprong geven

Von der Leyen benadrukt in haar communicatie dat de Mercosur-overeenkomst een markt van 720 miljoen mensen creëert en talloze mogelijkheden opent. “Mercosur is één van de meest belangrijke handelsakkoorden van de eerste helft van deze eeuw. Het vormt een platform voor diepgaande politieke samenwerking met partners die de wereld bekijken zoals wij dat doen. Partners die geloven in openheid, samenwerken en wederzijds vertrouwen. En die begrijpen dat vrije handel, gebaseerd op regels, positieve resultaten oplevert voor iedereen.”

Die voorsprong wordt nu genomen door de handelsovereenkomst al uit te rollen. Vorige maand kreeg de Commissie via een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten groen licht om met het akkoord door te gaan en eventueel een voorlopige inwerkingtreding te kunnen doorvoeren. De handelsmaatregelen zullen echter niet van vandaag op morgen ingaan, volgens de overeenkomst kan dit pas twee maanden nadat een Mercosur-lidstaat het akkoord heeft geratificeerd. Concreet betekent dit dat de inwerkingtreding ten vroegste in mei 2026 kan starten.

Europarlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit/S&D) steunt de Commissie in de beslissing om snel vooruitgang te willen boeken door het Mercosur-akkoord voorlopig al te implementeren. "De handelsovereenkomst met Mercosur is een opportuniteit die we moeten grijpen", luidt het. "Europa heeft er alle belang bij om zich vandaag te presenteren als een betrouwbare en loyale partner op het geopolitieke toneel." Al stelt ze ook dat er tegelijk gebouwd moet worden aan het democratisch draagvlak. "Daar is nog werk aan de winkel. We mogen de vele bezorgdheden die nog leven niet zomaar negeren. Wij staan klaar om samen met de Commissie en alle betrokken stakeholders te werken aan dat draagvlak en de bestaande bezorgdheden weg te werken."