Brazilië geeft groen licht voor EU-Mercosur, Europese Raad stemt voor extra marktbescherming

De Braziliaanse Senaat stemde woensdag in met het akkoord, een week na het Huis van Afgevaardigden. Argentinië en Uruguay hadden dat vorige week al gedaan. Nu is alleen nog Paraguay aan de beurt.

De Europese Commissie en de Mercosurlanden sloten in december 2024 na meer dan 25 jaar onderhandelen een vrijhandelsakkoord. De Commissie kreeg pas in januari dit jaar een mandaat van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten om het akkoord daadwerkelijk te ondertekenen. Het akkoord is omstreden, mede vanwege grote bezorgdheden voor de impact van het akkoord op landbouwers.

Ook het Europees Parlement moet dit akkoord nog officieel goedkeuren, maar dat besliste in januari om het akkoord naar het Europees hof van Justitie te verwijzen. Daardoor loopt de stemming maanden vertraging op. De Europese Commissie besloot wel om het vrijhandelsakkoord met het handelsblok voorlopig in werking te laten treden.

Europa kiest uitbreiding beschermingsmechanisme

De bezorgdheden van landbouwers kaderen vooral rond oneerlijke concurrentie. Om het risico hierop te verkleinen, heeft de Raad donderdag via een verordening formeel een bilaterale vrijwaringsclausule aangenomen. Deze clausule moet landbouwers in de EU meer bescherming bieden door de snelle toepassing van beschermende maatregelen, wanneer invoer uit Mercosur-landen ernstige schade dreigt te berokkenen aan EU-producenten.

“Wij hebben beloofd onze boeren te beschermen. Vandaag wordt die belofte waargemaakt”, deelt Michalis Damianos mee in een persbericht. Hij is minister van Energie, Handel en Industrie van Cyprus. “Landbouwers in de EU zullen beter worden beschermd tegen plotselinge marktschokken en invoerstijgingen. Met deze clausule kunnen we snel en doeltreffend reageren om onze landbouwbelangen te behartigen, en tegelijk de handelsbetrekkingen met Mercosur verdiepen.”

De verordening bouwt voort op bestaande beschermingsmechanismen van de EU, maar met snellere en vereenvoudigde procedures. Specifiek wordt er een onderzoek naar gevoelige producten geopend zodra de invoer met vijf procent daalt of stijgt ten opzichte van een driejaarlijks gemiddelde. Deze onderzoeken worden binnen vier maanden afgerond, en in dringende gevallen kunnen binnen 21 dagen voorlopige maatregelen worden genomen.

De Commissie zal ook proactief toezicht houden op de invoer van gevoelige landbouwproducten en regelmatig verslag uitbrengen over de marktontwikkelingen.

Deze maatregel is in februari al goedgekeurd door het Europees Parlement. Nu ook de Raad zijn fiat heeft gegeven, zal het niet lang meer duren voor dit uitgebreide beschermingsmechanisme officieel van kracht wordt. De aangenomen verordening wordt weldra bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en zal 20 dagen later in werking treden. De verordening zal gelden voor de huidige ‘interim-handelsovereenkomst’ met Mercosur. Die blijft ook van toepassing wanneer de definitieve handelsovereenkomst volledig is geratificeerd.