"Marktoriëntatie mag geen excuus zijn om niets te doen"

Terwijl het Schumanplein volliep met duizenden boeren legde de Europese Commissie een pakket steunmaatregelen neer op de bijeenkomst van landbouwministers in Brussel. Met een bedrag van 500 miljoen euro wil ze de crisis in de landbouw milderen. De voorzitters van ABS en Boerenbond lieten maandagavond hun ongenoegen al blijken in een eerste reactie. Een tweede, meer grondige analyse van het voorstel stemt Boerenbond niet vrolijker. Ontgoocheling is er vooral over de focus op korte-termijn-maatregelen en op de melkveehouderij. “Voor de lange termijn blijft de Commissie op de vlakte en voor de crisis in de andere sectoren heeft de Commissie blijkbaar geen oog.”

Op veel land- en tuinbouwbedrijven is het liquiditeitsprobleem nijpend. Facturen kunnen nog amper betaald worden, voor investeringen is er geen geld. Voor Boerenbond is het duidelijk dat het Europese beleidskader tekortschiet als er zich een crisis voordoet. Alleen lijkt de Europese Commissie zelf die conclusie niet te trekken. Het voorstel dat de landbouwministers onder ogen kregen, erkent alleen de problemen in de melkveehouderij en beperkt zich tot korte-termijn-crisismanagement. Boerenbond vraagt structurele maatregelen voor alle sectoren zodat boeren en tuinders niet bij elke crisis opnieuw naar Europa moeten stappen voor extra steun.

Wat de Commissie gisteren op tafel legde, is niet alleen ontoereikend, het is ook te vaag. Boerenbond verduidelijkt zijn kritiek: “Het is onduidelijk waar de 500 miljoen euro vandaan zal komen, wat wel belangrijk is. Komt die uit de crisisreserve, dan moet die volgend jaar terugbetaald worden. Alsof men verwacht dat de harde crisis binnen enkele maanden volledig van de baan is.”

Boerenbond herhaalt zijn vraag om in te zetten op structurele maatregelen die de marktstabilisatie versterken. Maar uit de tussenkomsten van de Commissie blijkt een aanhoudende, sterke nadruk op marktoriëntatie. Europa heeft het ook over zelforganisatie in de agrovoedingsketen maar uit wat op tafel ligt, blijkt geen enkele ambitie om die mogelijkheden te versterken. Nochtans nodigde het Belgisch ketenoverleg Europa uit om het akkoord dat eind augustus met de ketenpartners (toelevering, landbouw, voedingsindustrie en handel) bereikt werd als pilootproject te erkennen.

Boerenbond had van Europa meer ambitie een daadkracht verwacht. “De eenzijdige focus op de melkveehouderij vind ik stuitend”, reageert voorzitter Piet Vanthemsche. “Europa blijft blind voor de crisis in de varkenshouderij die veel meer en veel langer te lijden heeft onder de Russische boycot. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) moet structureel bijgestuurd worden, ten behoeve van alle land- en tuinbouwsectoren. De liberale beleidslijn die aangehouden wordt, heeft inmiddels al veel en te lang bewezen dat ze niet werkt. Ik verwijt Europa zijn verantwoordelijkheid op het vlak van marktstabilisatie en eerlijke prijzen voor boer en consument niet op te nemen.”

Volgende week komen de Europese ministers van Landbouw opnieuw samen. De Commissie heeft dus maar enkele dagen tijd om haar voorstel grondig bij te sturen. Boerenbond rekent op de ministers Borsus en Schauvliege om Europa tot inkeer te brengen. “Marktoriëntatie mag geen excuus zijn om weinig tot niets te doen. De eigenheid van de landbouwmarkt vraagt de nodige regulering en correcties op de vrije marktwerking. Zoniet sleept de sector zich van de ene crisis naar de andere. Een grote zorg voor de boer maar op termijn zeker ook voor de hele keten, tot de consument toe. Het GLB moet op dit punt opnieuw versterkt worden of op zijn minst voldoende ruimte laten aan de sector om zichzelf te organiseren”, alsnog Vanthemsche.