Landbouwcommissaris reageert stoïcijns op boerenprotest

Wie hoopt dat Europa zijn landbouwbeleid drastisch gaat omgooien na de boerenprotesten in verschillende lidstaten komt bedrogen uit. De melkquota zijn dit voorjaar afgeschaft zodat de melkveehouders nu de voor- en nadelen van de vrije markt ervaren. Bij de huidige lage prijzen hebben ze daar nog maar weinig plezier aan beleefd, maar voor de Europese Commissie is dat geen reden om oud beleid van onder het stof te halen en de interventieprijs voor zuivel te verhogen. In een opiniestuk in de Franse krant La Tribune spreekt de bevoegde EU-commissaris, Phil Hogan, zich heel duidelijk uit tegen het beteugelen van de marktwerking. Uiteraard wil hij de Franse en andere boeren helpen maar dat zal moeten gebeuren met de beproefde recepten: product van de markt nemen in de nasleep van de Rusland-crisis, export ondersteunen en de ketenwerking verbeteren.

Bij de Europese Commissie is de herinnering aan de melkplassen en boterbergen uit de jaren ’70 en ‘80 duidelijk nog levendig. Europees landbouwcommissaris Phil Hogan verwijst er expliciet naar om de lezers van La Tribune duidelijk te maken dat een verhoging van de interventieprijs voor zuivel geen goed idee is. Hogan: “Er bestaat geen instrument om de volumes zuivel te limiteren die voor interventie aangeboden zouden worden zodat Europa snel weer opgescheept zou worden met overschotten zonder dat de boeren de prijs gevoelig zouden zien verbeteren. Bovendien zou zulk beleid onze export van zuivel minder competitief maken op de wereldmarkt.”

Begrip is er natuurlijk wel voor de problemen van de boeren: de extreme prijsvolatiliteit en de lage vergoeding voor de vruchten van hun werk terwijl de prijs die de consument voor verse voeding in de winkel betaalt helemaal niet daalt. Vraag is alleen of de manier waarop Phil Hogan de crisis wil aanpakken de protesterende boeren zal weten te overtuigen. Het opiniestuk van de EU-commissaris is namelijk een opsomming van oude oplossingen. Zo zet Hogan in de verf dat landbouwers inkomenssteun krijgen van Europa.

In Frankrijk is die inkomenssteun aan landbouw geen klein bedrag. Alleen al in 2015 gaat het om 7,5 miljard euro, waarvan een deel voorbehouden is voor de Franse boeren die in de minst competitieve regio’s actief zijn. In Frankrijk is een belangrijk deel van de Europese inkomenssteun nog gekoppeld aan productie: 647 miljoen euro voor zoogkoeienhouders (vleesvee, nvdr.), kalverhouders ontvangen 4,8 miljoen euro, schapenhouders mogen 120 miljoen euro bijschrijven op hun rekening en melkveehouders 135 miljoen euro. Volgens de Europese Commissie creëert inkomenssteun een buffer tegen prijsvolatiliteit van, omgerekend per liter melk, drie eurocent.

Andere inspanningen die Europa doet om boeren bij te staan, zijn bijvoorbeeld de subsidies voor exportpromotie en het uit de markt nemen van product om de gevolgen van de Rusland-crisis te milderen. Europa gaf 155 miljoen euro uit aan het opkopen van 770.000 ton land- en tuinbouwproducten. Die vorm van steun zal nog verlengd worden aangezien Rusland zijn handelsembargo handhaaft en de markt verstoord blijft door het wegvallen van deze belangrijke afzetmarkt. Gelijktijdig wordt er steeds meer geïnvesteerd in de ondersteuning van export. De subsidies voor exportpromotie verdrievoudigen richting 2018, tot 200 miljoen euro.

Specifiek in de zuivelsector is Rusland niet de enige oorzaak van het verstoorde marktevenwicht. De melkproductie steeg enorm terwijl de groei van de mondiale vraag naar zuivel, vooral vanuit China, stokte. Hogan wijst er fijntjes op dat de productie niet alleen in de VS en Nieuw-Zeeland steeg maar ook in de Europese Unie. Het Franse publiek verneemt ook dat Europees beschermde streekproducten, met Frankrijk als een belangrijke producent, extra kansen krijgen omdat ze ook bescherming genieten in de landen waarmee handelsakkoorden gesloten worden.

De werking van de agrovoedingsketen verbeteren, is één van de zaken waar de Europese Commissie – Hogan samen met zijn collega Bienkowska, bevoegd voor de interne markt – verder aan wil werken. De EU-commissaris noemt het Verenigd Koninkrijk en Spanje als voorbeeldlanden waar codes van goede handelspraktijken ingevoerd werden (en hij vergeet België). Phil Hogan steekt tot slot nog een pluim op de hoed van Frans landbouwminister Stéphane Le Foll omdat hij de Europese landbouwministers in een extra vergadering bijeen riep naar aanleiding van de landbouwcrisis. Zelf belooft Hogan dat hij blijft investeren in de ondersteuning van landbouwers zodat ze “de uitdagingen het hoofd kunnen bieden en kunnen inspelen op de kansen die een Europees landbouwbeleid schept dat op de markt is georiënteerd”.