"Landbouw vies woord in Congo"

Prinses Mathilde opende vorige week de Staten-Generaal van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking. Ze benadrukte het belang van de landbouw voor de ontwikkeling in Afrika. Dat vertikten de experts toen de crisis in Congo aangesneden werd. Tot grote verbazing van de Leuvense landbouweconoom Eric Tollens en beleidsadviseur Jan Aertsen van Vredeseilanden.

Belgische topeconomen, topmensen van de Wereldbank en de Belgische coöperatie voerden de ene analyse na de andere oplossing aan om de crisis in Congo te bezweren. Ze wijdden uit over kobalt, goud, de informele sector en de dollarisatie. "Congo is dus terug te brengen tot de mijnen van Katanga, de oorlog in de Kivu en de stad Kinshasa met zijn grote informele sector", merken Tollens en Aertsen cynisch op in een opiniestuk in De Tijd.

De helft van het Congolese bruto binnenlands product komt uit de landbouw, 70 procent van de Congolezen is tewerkgesteld in de agrarische sector. Congo heeft de landbouwcondities om bij wijze van spreken de helft van Afrika te voeden. "En toch slaagt Congo erin massaal voedsel in te voeren en minder dan twee procent van zijn staatsbudget in landbouw te investeren", aldus Tollens en Aertsen. "Bovendien slaagt de Belgische ontwikkelingssamenwerking erin om slechts drie procent van haar budget voor Congo in landbouw te steken".

De voorbije jaren hebben de Afrikaanse regeringsleiders meermaals beloofd om minstens tien procent van hun staatsbudget rechtstreeks in de landbouw te investeren. Het bleken loze beloften, ook in Congo. "Ons belastingssysteem is ontoereikend", zeggen de Congolese politici. Een colloquium van Vredeseilanden in Nood-Kivu heeft echter geleerd dat de landbouw wel perfect de nodige belastingen kan opbrengen. "Maar dat vereist natuurlijk organisatie en politieke wil".

"Er zijn te weinig ministers zoals Karel De Gucht die durven te zeggen waar het op staat. En de Congolese civiele maatschappij is dan weer te zwak georganiseerd om haar politici ter verantwoording te roepen en zelf proactief voorstellen op tafel te leggen", schrijven Tollens en Aertsen, die er rotsvast van overtuigd zijn dat steun aan de kleinschalige overlevingslandbouw de beste investering is om aan armoedebestrijding te doen. "Prinses Mathilde snapt het. Nu de rest nog".