"Landbouw acutere dreiging biodiversiteit dan klimaat"

Er is een groeiende tendens om het klimaat voor te stellen als grootste bedreiging voor de biodiversiteit, terwijl dat vandaag niet zo is. Dat schrijven wetenschappers in het vakblad Nature. Tijdens hun onderzoek bestudeerden ze de beschikbare informatie over meer dan 8.000 diersoorten. Daaruit bleek dat de belangrijkste oorzaken voor het verlies aan biodiversiteit overexploitatie en landbouw zijn. Een duurzamer grondstoffen- en landbouwbeleid kan het tij volgens de onderzoekers keren.

Uit onderzoek blijkt dat onafhankelijk van de diersoort overexploitatie en landbouw de grootste bedreigingen zijn voor het voortbestaan van de dieren in kwestie. Onder exploitatie wordt het gebruik van grondstoffen verstaan, aan een ritme dat niet gecompenseerd kan worden door reproductie of groei. Landbouw omvat in de studie de productie van voedsel, veevoeder, aquacultuur en bosbouw. 

72 procent van de soorten die op de IUCN-lijst van bedreigde diersoorten staan worden te intensief geëxploiteerd voor handel, ontspanning of het voorzien in het levensonderhoud. Niet-duurzaam bosbeheer is verantwoordelijk voor de achteruitgang van meer dan de helft van de onderzochte diersoorten. Voor landbouw ligt dat percentage op 62 procent. Daarbij gaat het dan vooral over de uitbreiding van het landbouwareaal en de intensifiëring van het productieproces, aldus de onderzoekers.

Klimaatverandering die door de mens wordt veroorzaakt, met als nevenverschijnselen stormen, overstromingen, extreme temperaturen, langdurige droogte en een stijgend waterpeil, bedreigen ‘slechts’ 19 procent van de onderzochte diersoorten, en dat is dus een stuk minder dan door de media vaak wordt gesuggereerd, aldus de onderzoekers. Verder merken de onderzoekers ook op dat meer dan 80 procent van de onderzochte soorten in de verdrukking zit door meer dan één specifieke bedreiging. Ook de menselijke bouwwoede, stadsuitbreiding, ziekten en plagen, milieuvervuiling, transport, energieproductie, enzovoort, hebben een negatieve invloed op de populaties.

“Tot we een beter begrip hebben van welk effect de combinatie van verschillende bedreigingen heeft, is het aangewezen om pragmatisch om te gaan met de huidige onderzoeksresultaten,” zo klinkt het. “Dat wil zeggen dat we de meest ernstige bedreigingen van vandaag moeten aanpakken. Wat we wel weten is dat klimaatverandering de komende decennia een steeds grotere rol zal spelen in de biodiversiteitscrisis. Dat gezegd zijnde zal de bevolkingsgroei en de groei van ontwikkelingslanden ook de problematiek van de overexploitatie en de druk die ons landbouwsysteem met zich meebrengt, doen toenemen.”

Gelukkig weten we vrij goed hoe we die druk kunnen verlichten. Een duurzaam grondstoffenbeheer bijvoorbeeld, een strengere jacht- en visserijwetgeving, een proactief internationaal beleidskader, enzovoort. Specifiek voor de landbouwsector adviseren de onderzoekers een beleid dat bedreigde diersoorten de kans geeft om te overleven in landbouwgebied; een strenger beleid inzake gewasbescherming en het gebruik van pesticiden en insecticiden; het gebruik van kunstmest ontmoedigen; het promoten van duurzame landbouw; en het bestrijden van voedselverspilling.

Lees het artikel hier.