Karkasclassificatie onder de loep: hoe betrouwbaar zijn de cijfers voor rundveehouders?
duidingVoor rundveehouders is karkasclassificatie een cruciale schakel tussen het slachthuis en de uiteindelijke uitbetaling. De indeling en het gewicht van een karkas bepalen immers mee de opbrengst van het dier. Daarom besteedt het Agentschap Landbouw en Zeevisserij veel aandacht aan een transparante en betrouwbare karkasclassificatie. “Dat doen we met een combinatie van duidelijke regelgeving, strikte controles en data die vlot toegankelijk zijn”, vertelt Sven Vrints van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.
Europese regels, Vlaamse uitvoering
De regelgeving rond karkasclassificatie is gebaseerd op Europese wetgeving, die in Vlaanderen vertaald wordt naar eigen regels en controles. Slachthuizen die meer dan 75 runderen per week slachten, zijn indelingsplichtige slachthuizen en verplicht om de karkasgegevens door te sturen naar de centrale databank. IVB beheert die centrale databank, maar de data zijn eigendom van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.
De classificatie zelf gebeurt in het slachthuis door erkende classificeerders. Zij volgen een opleiding en worden jaarlijks geëvalueerd. “Daar leren ze karkassen indelen op basis van de indeling en het gewicht. Bij dat eerste gaat het onder meer over de diercategorie, de bevleesdheid en de vetheid van het karkas en de presentatie van het karkas”, vertelt Vrints. Hij wijst erop dat het agentschap erkenningen kan schorsen of intrekken als dat nodig zou zijn.
Datastromen: van slachthuis tot veehouder
Wanneer runderen geslacht zijn, worden ze gewogen en in het slachthuis zelf nog ingedeeld. “Die gegevens moeten binnen de 24 uur doorgestuurd worden naar de centrale databank. Wettelijk is ook bepaald dat het slachthuis de classificatiegegevens bezorgt aan de leverancier”, verduidelijkt Vrints.
Via IVB krijgen rundveehouders toegang tot hun eigen gegevens. Dat kan via e-mail, via de IVB-website of – indien digitaal niet mogelijk – per brief. “Naast deze wettelijke datastromen bestaan er ook informele stromen, bijvoorbeeld via handelaars, maar die vallen buiten de controles van het agentschap”, klinkt het.
Onaangekondigde en onafhankelijke controles
Betrouwbaarheid van de data is essentieel, weet het Agentschap Landbouw en Zeevisserij. “Daarom voeren wij onaangekondigde en onafhankelijke controles uit in de slachthuizen. Elk indelingsplichtig slachthuis wordt minstens twee keer per kwartaal gecontroleerd. Bij verhoogd risico kan dat oplopen tot zes keer per kwartaal”, aldus Vrints.
Tijdens zo’n controle worden minstens 40 karkassen beoordeeld. Daarbij kijkt de controleur onder meer naar de indeling, de presentatie, de merking van het karkas en het blootleggen van het spierweefsel bij vetverwijdering. Beoordelingsverschillen worden niet meteen bestraft. We houden rekening met kleine verschillen. Een afwijking van één subklasse wordt niet als fout beschouwd, dit gebeurt pas bij een verschil vanaf twee subklassen”, luidt het.
Hoge correctheidsgraad
De resultaten van de controles tonen aan dat de karkasclassificatie in Vlaanderen over het algemeen zeer correct verloopt, zo benadrukt het Agentschap Landbouw en Zeevisserij. Meer dan 93 procent van alle gecontroleerde karkassen wordt correct ingedeeld. Bij de karkassen met een betere bevleesdheid loopt dat zelfs op tot ongeveer 95 à 96 procent. Die cijfers zijn de voorbije jaren opvallend stabiel gebleven.
“Ook de presentatie van karkassen wordt strikt gecontroleerd. Ontvetten is toegelaten, maar enkel binnen bepaalde grenzen. Het verwijderen van spierweefsel is niet toegestaan, tenzij er een duidelijke veterinaire reden is”, stelt Sven Vrints.
Wegen onder toezicht
Naast de indeling is ook het gewicht een cruciaal gegeven. De weegschaal in het slachthuis moet gekoppeld zijn aan een beveiligd registratiesysteem, vaak omschreven als een ‘black box’. “Alle wegingen worden hierin automatisch opgeslagen en kunnen niet worden aangepast”, klinkt het. Controleurs van het agentschap kijken onder meer na of de weegschaal correct geijkt is, de juiste tarra wordt gebruikt, en het karkas binnen de wettelijk vastgelegde termijn van 60 minuten na het slachten wordt gewogen. Alle gewichten moeten overeenkomen met de gegevens in de centrale databank.
Inzicht via cijfers en grafieken
Naast individuele gegevens kunnen rundveehouders ook sectorcijfers raadplegen via de cijferwebsite van het agentschap. Die cijfers laten toe om de eigen resultaten te vergelijken met het Vlaamse gemiddelde en trends in de sector beter te begrijpen. Ook beschikbaar op de cijferwebsite zijn actuele prijzen en marktinformatie. Zij helpen om de ontwikkelingen op de markt op te volgen. Er zijn heel wat cijfers beschikbaar over de rundveesector, zoals de prijzen van slachtkalveren en nuchtere kalveren, maar ook van runderkarkassen van jonge stieren, koeien en vaarzen. Wekelijks worden deze prijzen van de vorige week op donderdag gepubliceerd.
Meer transparantie voor de sector
“Met een combinatie van duidelijke regelgeving, strikte controles en toegankelijke data wille we bijdragen aan een transparante en betrouwbare karkasclassificatie”, legt het Agentschap Landbouw en Zeevisserij uit. “Voor rundveehouders betekent dat meer inzicht en meer vertrouwen.”
In samenwerking met: Agentschap Landbouw en Zeevisserij
