Incubator op Agropolis legt kiemen voor nieuwe landbouw

Na de officiële erkenning door minister Muyters als ‘Vlaamse incubator voor innovatieve land- en tuinbouw’ krijgt het incubatorgebouw van Agropolis nu concreet vorm. De architect werd geselecteerd, de visie voor het bedrijventerrein ligt klaar en de Limburgse Investeringsmaatschappij (LRM) treedt toe als strategische partner. Het bijzonder ontwerp van UR Architects uit Antwerpen maakt van de incubator het kloppend hart van het innovatieve landbouwbedrijventerrein Agropolis in Kinrooi. De 40 hectare grote lap grond werd teruggewonnen op een grindplas en wordt een broedplaats voor nieuwe ideeën die de land- en tuinbouw in Limburg duurzaam kunnen transformeren. Meer concreet zijn er plannen met aquacultuur en met de veredeling van groenten evenals de teelt van een voor onze contreien totaal nieuw (knol)gewas als yacon. Twee machineringen gaan mogelijk hun uitvalsbasis naar Agropolis verhuizen, wat een duidelijk signaal is dat de plaatselijke landbouw maximaal betrokken wordt in het ganse verhaal.

Naast het water van een oude grindput te Kinrooi zal volgend jaar een nieuw landbouwbedrijventerrein verrijzen. Het eerste gebouw op de 40 hectare grote site wordt de incubator die in het zuidelijk deel wordt ondergebracht. Van daaruit zullen startende bedrijven begeleid worden zodat ze kunnen doorgroeien naar de Agropolis-site. De incubator bevat kantoren, vergaderruimtes en een bedrijfshal. De mogelijkheid wordt onderzocht om de machineringen van Molenbeersel en Kinrooi onder te brengen in de hal. Het ontwerp combineert alle functies in één gebouw, nauw verbonden met de agrarische bedrijvenzone en met een riant uitzicht op de grindplas. Nu de aanstelling van de architect een feit is, zal de bouw naar verwachting in het voorjaar van 2017 klaar zijn. De totale investering wordt geraamd op twee miljoen euro.

Voor de Limburgse Investeringsmaatschappij (LRM) is dit al de zesde incubator. Zoals de Agropolis-incubator inzet op vernieuwende landbouw hebben ook de vijf anderen elk een eigen focus, van cleantech en energie tot ICT en health & care. “Het model dat telkens werd gebruikt, kunnen we ook hier implementeren, in een op het eerste gezicht klassieke sector als landbouw”, vermoedt Stijn Bijnens, CEO van LRM. De landbouw van de toekomst zal er anders uitzien dankzij de inbreng van nieuwkomers die begeleid zullen worden door LRM. Bijnens ziet de incubator dan ook als “een broedplaats voor jonge starters”. Hij vindt het belangrijk dat een investeringsmaatschappij die economische groei wil stimuleren niet alleen bedrijven van buitenaf aantrekt maar ook kijkt naar het groeipotentieel van jonge ondernemingen. Naar verluidt hebben verschaffers van risicokapitaal de stap naar landbouw al gezet omdat er geld valt te verdienen in een sector in transitie.

De vzw Boterakker staat in voor de ontwikkeling van de oude grindwinning. Alle middenveldorganisaties, daarbij een sterk vertegenwoordigde landbouwsector, hebben via de vzw een vinger in de pap te brokken. Zij kunnen zich terugvinden in het ontwerp van UR Architects. Afgevaardigd bestuurder Wim Rutten: “Agropolis gaat met hen in zee omdat het ontwerp de meest realistische landbouwvisie nastreeft, perfect voldoet aan de eisen en met een relatief beperkt budget een interessant en kwalitatief concept voorstelde.” Vzw-voorzitter Hubert Brouns gelooft dat de landbouw in Kinrooi aan de vooravond staat van een tweede omwenteling, waarbij hij het reeds gerealiseerde beregeningsproject in herinnering brengt. Met 2.000 hectare irrigatie is dat uniek voor Vlaanderen en bijzonder waardevol, zeker in droge tijden zoals we die nu kennen. “De conversie van klassieke akkerbouwgewassen naar groenten en fruit is hier goed gelukt”, aldus Brouns, die een nieuwe transitie beoogt met Agropolis. “Alle ingrediënten zijn aanwezig.”

De Limburgse Investeringsmaatschappij zal samen met provincie, gemeente en andere partners de randvoorwaarden scheppen maar de economische groei moet finaal van nieuwe bedrijvigheid komen. De eerste voortekenen zijn wat dat betreft gunstig. Het duo Kristof Das en Marc Moons kwijt zich goed van zijn taak, namelijk het aantrekken van bedrijven. Interesse is er alvast vanuit een opkomende sector als aquacultuur maar ook vanwege een Limburgse sterkhouder als de groentesector. De firma Storm Seeds ziet in Agropolis een goede locatie voor proefvelden en veredeling van nieuwe en betere groentezaden. Dankzij een financiële injectie van het Groente-InnovatieFonds, onderdeel van het strategisch plan voor Limburg (SALK), kan ook het potentieel van een totaal nieuw gewas als yacon onderzocht worden. Deze knol met een fruitsmaak zou vanwege zijn lage calorie-inhoud veel toepassingen kunnen krijgen. Luidop wordt gedacht aan het vervangen van de perzikblokjes in yoghurt.

Net zoals de gemeente Kinrooi zet ook de provincie Limburg haar schouders onder de vernieuwing van land- en tuinbouw. Gedeputeerde van Landbouw Inge Moors legt uit dat land- en tuinbouw in het kader van SALK weerhouden is als een belangrijke economische sector voor Limburg die 20.000 jobs genereert in het provinciale agrovoedingscomplex, seizoenarbeid niet eens meegeteld. De provincie draagt de helft van een injectie van 360.000 euro in groenteteelt, maakt het werk van de twee business development managers financieel mee mogelijk en trekt 835.000 euro uit voor de bouw van de incubator. De Vlaamse overheid legt daar nog eens 1,2 miljoen euro naast. “Als provinciebestuur hopen we dat de nieuwe niches die zich op Agropolis ontwikkelen ingang kunnen vinden in de Limburgse landbouw om zo een grote tewerkstelling in het agrovoedingscomplex blijvend mogelijk te maken.”

Tot slot geeft Regis Verplaetse van UR Architects toelichting bij het ontwerp van de incubator. Het bureau werd verkozen tot laureaat van een architectuurwedstrijd die begeleid werd door de Vlaamse Bouwmeester. UR Architects vertrok van een landschap dat vanaf nul vorm gegeven kan worden aangezien het om een volledig nieuw terrein gaat, dat terug gewonnen werd op het water. In het achterhoofd werd gehouden dat de bedrijvigheid niet het uitzicht zal hebben van traditionele boerderijen. Een extra uitdaging is dat Agropolis stapsgewijs invulling krijgt, op het tempo dat bestaande en nieuwe bedrijven klaar zijn voor een vestiging. De meeste bedrijvigheid is met andere woorden nog niet gekend. Een deel van Agropolis is bouwvrije zone voor vollegrondteelt. De incubator is geïnspireerd op een oude vierkantshoeve omdat de binnenplaats uitnodigt in plaats van afsluit. Een geprofileerde staalplaat als voorgevel geeft de incubator een eigentijds uitzicht. Zulk materiaal kan volledig gerecycleerd worden zodat het perfect past binnen de strenge duurzaamheidseisen van het bouwbestek. Startende ondernemingen zullen vanuit de incubator hun eerste stappen kunnen zetten naar een volwaardige economische activiteit die verder kan groeien op Agropolis.