Inagro lanceert project met meerjarige vaste rijpaden

Het West-Vlaams kenniscentrum Inagro start op haar proefbedrijf biologische landbouw een uniek pilootproject met meerjarige vaste rijpaden op breed spoor, gecombineerd met niet-kerende grondbewerking. Het proefbedrijf had al ervaring met seizoensmatige vaste rijpaden, maar niet met meerjarige. Na een bezoek aan enkele biologische telers uit Nederland die het systeem al jaren toepassen, besloot Inagro de sprong te wagen. De grote vraag is of het systeem in Vlaanderen praktisch toepasbaar is, gezien het kleinschalige en versnipperde karakter van haar biologische landbouwlandschap.

Een vruchtbare bodem kan enkel optimaal functioneren als ook de bodemstructuur top is. Bodemverdichting door de veelvuldige bewerking met (zware) tractoren is een van de grote bedreigingen daarvan. Vaste rijpaden, zeker in combinatie met niet-kerende grondbewerking, kunnen hierop een antwoord bieden. Niet alleen in theorie maar ook in de praktijk levert het een aantoonbare meerwaarde op voor de bodemkwaliteit en de gewasopbrengst. In Nederland is het systeem in de biologische land- en tuinbouw intussen al ingeburgerd, maar in Vlaanderen werd er nog maar weinig onderzoek naar gedaan, zeker meerjarig onderzoek. Daar wil Inagro nu verandering in brengen.

Om het project concreet vorm te geven, trok een delegatie bioboeren verbonden aan het proefbedrijf in juni vorig jaar naar Nederland. Het bezoek leverde zowel bevestiging op van het concept als praktische tips voor de aanpak en de ombouw van de tractoren en machines. Na het bezoek kocht Inagro een nieuwe tractor aan, aangepast naar breed spoor (3 meter), maar verder zo veel mogelijk uitgaand van de bestaande mechanisatie. Ook op het proefveld werden enkele voorbereidingen getroffen. Alle percelen werden uitgetekend in rijpaden van 3 meter en voorzien van de nodige oogst- en spuitgangen. In tegenstelling tot de verwachtingen, waren de paaltjes en andere permanente voorzieningen in het veld trouwens niet storend.

Het enige obstakel dat Inagro tijdens de voorbereiding tegenkwam, was het feit dat de tractor niet zomaar de weg op mocht. Ondanks het feit dat hij niet breder spoort dan veel hedendaagse combinaties, bleken een breedtevergunning en bijbehorende signalisatie tot 3,50 meter niet voldoende. “De ombouw naar breed spoor wordt gezien als een ingrijpende verandering die niet gehomologeerd is. Dat geldt ook voor de verzekering. Door de tractor in te schrijven als zelfrijdend voertuig en de nodige bijkomende administratie te verwerken, was dat opgelost. Maar geïnteresseerden houden hier best rekening mee”, klinkt het.

Half april werd de tractor in gebruik genomen, voor het uitrijden van stalmest en het planten van bloemkolen. Voorlopig met succes, want in de bedden is nog geen enkele spoor te bespeuren. Eind juni organiseert het proefbedrijf traditioneel een biovelddag. Dit jaar vormt die de ideale gelegenheid voor een eerste evaluatie van het nieuwe rijpadensysteem. De grote vraag die Inagro met haar pilootproject hoopt te beantwoorden, is hoe het systeem uitpakt op kleinschalige akkers. Vlaanderen wordt immers gekenmerkt door een erg kleinschalig en versnipperd biologisch landbouwlandschap, iets wat in Nederland minder het geval is. “We willen het concept van ‘Controlled Traffic Farming’ in Vlaanderen introduceren, aftoetsen en vormgeven”, klinkt het.