"Hoge voedselprijzen zijn kans voor arme landen"

De financiële crisis is nog niet achter de rug, terwijl analisten reeds waarschuwen voor het volgende onheil. Verwacht wordt dat de voedselprijzen eerder vroeg dan laat weer sterk gaan stijgen. Iemand die er zijn slaap niet voor zal laten, is de Leuvense ontwikkelingseconoom Jo Swinnen.

Dat landbouworganisaties twee jaar geleden op tafel gesprongen zijn om te roepen hoe erg de prijsstijgingen van het voedsel wel niet waren, heeft Swinnen nooit helemaal begrepen. "Decennialang was de klacht van ngo’s en internationale organisaties dat de voedselprijzen veel te laag waren in het Zuiden. Afrikaanse boeren konden niet overleven, want ze kregen nauwelijks iets voor hun producten. Vanuit die logica zou je denken dat ontwikkelingsorganisaties hoge voedselprijzen geweldig vinden".

Feit is dat veel arme boeren de gestegen prijzen niet konden verzilveren omdat ze eigenlijk nettoconsumenten zijn van voedsel. "Dat argument gaat zeker op als je het probleem op de korte termijn bekijkt", countert Swinnen. "Maar als je kijkt naar de structurele kant van de zaak, dan is het feit dat boeren nettoconsumenten zijn een gevolg en geen statisch gegeven. Het is niet zo dat dit zo hoort te zijn".

Door de lage prijzen in het verleden konden boeren niet genoeg verdienen om hun productie te verhogen. Swinnen is ervan overtuigd dat hoge voedselprijzen de ban kunnen breken. Ook al omdat die privé-investeerders aantrekken. "Inmiddels is dat effect al getemperd door de daling van de prijzen, maar toch hebben veel bedrijven ingezien dat er business te doen is. Afrika heeft heel wat investeringen kunnen aantrekken, wat op termijn een groot voordeel is".

Met die stelling is niet iedereen het eens. Op de Wereldvoedseltop in Rome riep de Libische leider Muammar Kaddafi de toehoorders op om zo snel mogelijk een eind te maken aan de ‘landgrabbing’ in Afrika. "Natuurlijk moet je niet de helft van je land aan het buitenland verpatsen", reageert Swinnen. "Sommige deals zijn wellicht slecht of niet transparant genoeg, maar er zijn mogelijkheden. Als je het alleen uit een negatieve hoek bekijkt, dreig je kansen mis te lopen".