Herstel voedselarme moerassen gestart in de Kempen

Gezonde, natte natuur kan koolstof vasthouden. Maar veel natte natuurgebieden functioneren niet meer zoals vroeger. Grachten, verdroging en een te snelle afvoer van water zorgen ervoor dat de moerassen en vennen hun typische soorten verliezen. Aangetaste veengebieden gaan zelfs koolstof uitstoten.

"Door het water langer in het landschap vast te houden, wordt de natuur sterker en beter bestand tegen droge zomers, brandgevaar en hevige regen", legt projectleider Dirk Meersman uit. "Met deze werken zetten we een belangrijke stap van plannen naar uitvoeren. We gaan de natte natuur herstellen, water opnieuw ruimte geven en de kwetsbare soorten meer kansen bieden." 

Concreet gaat het project de natuurlijke sponswerking weer activeren. Daardoor kan opgeslagen water in tijden van droogte geleidelijk opnieuw vrijgegeven worden. Zo wordt de grondwatertafel aangevuld op momenten dat water schaars is - en kunnen natuurgebieden zich beter wapenen tegen brandgevaar.

Eerste werken gestart

Op het Groot Schietveld rond Brasschaat worden in de eerste fase werken uitgevoerd aan kwetsbare natte gebieden die de laatste jaren sterk gedegradeerd zijn. "Op heel wat plaatsen zien we een overwoekering met pijpenstrootje (gras, red.)", gaat Meersman verder. "Typische vegetatie krijgt daardoor geen kans meer om tot ontwikkeling te komen." Het terrein is niet toegankelijk voor het publiek, ook omdat Defensie het natuurgebied gebruikt als militair oefenterrein.

Het Groot Schietveld is 1.500 hectare groot en daarmee, op de Kalmthoutse Heide na, het grootste natuurgebied in de provincie Antwerpen.  Ook in de Schrieken rond Lille en Beerse zijn herstelwerken begonnen. Dat gebied maakt deel uit van het natuurreservaat de Visbeekvallei. Natuurpunt is er gestart met het dempen van de grachten. "Dat is broodnodig om de natuur weerbaarder te maken tegen droogte", klinkt het.

Beheer door Natuurpunt en ANB

LIFE HEROES-project is een samenwerking van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), Natuurpunt Beheer, Natuurpunt Studie, Limburg Landschap en Natuurinvest. Het ging officieel van start in september 2025 en loopt tot augustus 2031.

ANB coördineert het project en staat in voor de uitvoering in de gebieden Kalmthoutse Heide, Klein Schietveld, Groot Schietveld, Ronde Put, Ophovenderheide en Teut-Tenhaagdoornheide. Binnen het project zorgt Natuurpunt Beheer voor de uitvoering in de gebieden Visbeekvallei, Netevallei, De Maat – Den Diel – Buitengoor en SintMaartensheide – De Luysen.