Biologisch beheer van landbouwgrond levert klimaatwinst op
nieuwsDe Vlaamse coöperatie De Landgenoten uit Antwerpen koopt sinds 2014 landbouwgrond vrij voor biologische landbouw. Boeren krijgen loopbaanlange zekerheid en maken werk van een humusrijke bodem. Uit het impactrapport ‘Alles begint bij grond’ blijkt dat 12 jaar biologisch beheer heel wat klimaatvoordelen heeft. Op amper 72 ha grond werden 533 bomen geplant, bijna 15.000 m2 bloemenranden aangelegd en per jaar 13 ton koolstof opgeslagen.
Samen met 2050 aandeelhouders en 1197 schenkers kocht de organisatie tot nu toe 72,34 hectare grond vrij, verdeeld over 19 boerderijen. Voor het rapport bevroeg De Landgenoten dit jaar voor het eerst alle aangesloten boeren en en boerinnen, en bracht zo haar eigen klimaat- en biodiversiteitsimpact in kaart.
Dankzij alle Landgenoten-grond samen wordt naar schatting jaarlijks 13 ton extra koolstof opgeslagen en wordt 79.200 m³ vruchtbare bodemlaag beschermd, goed voor 31 olympische zwembaden vol bodemrijkdom. Een levende bodem houdt bovendien tot een derde meer water vast, wat helpt tegen zowel droogte als wateroverlast.
De aangesloten boeren werken zonder kunstmest of chemische gewasbeschermingsmiddelen, wel met 100 procent natuurlijke bodemvoeding zoals compost en mest. De boeren bewerken ook 83 procent van hun grond niet-kerend, om het bodemleven te sparen. Daarnaast legden ze samen 42 hectare kruidenrijk grasland, 5.160 meter houtkant en hagen, en 14.970 m² bloemenranden aan als leefgebied voor bijen, vogels en insecten.
Door de biologische aanpak van onze boeren en boerinnen kunnen we vandaag uitpakken met voelbare, lokale impact
Een boer aan het woord
Op boerderij Wijveld in Destelbergen werken boeren Dave en Michiel met droge zandgrond. Hun oplossing: percelen twee jaar lang volledig bedekken met grasklaver, dat de bodem op een natuurlijke manier voedt. Resultaat: het gehalte organische stof in de bodem blijft er stijgen, en na twee jaar grasklaver kunnen ze er zelfs de meest veeleisende gewassen telen.
Boer Dave: “Onze grasklaver fixeert gratis en voor niks stikstof uit de lucht. Als we dat lang genoeg laten staan, dus die twee jaar, is dat ruim voldoende om de behoeftes van zelfs de meest veeleisende gewassen te dekken. Dus in tijden van droogte, zoals we nu ook hebben, zie je het gras soms afzien. Maar de klaver staat er mooi groen bij: dat is een interessant gegeven voor het klimaat. Hier kan niks wegspoelen, hier kan er niks wegwaaien.”
Als België tegen 2050 klimaatneutraal wil zijn, moet tot 40 procent van de landbouwgrond in Vlaanderen biologisch worden, volgens de FOD Volksgezondheid. Vandaag is dat amper 1,7 procent. Omschakeling blijft moeilijk met de grondprijzen van vandaag. In Vlaanderen betaal je gemiddeld 68.000 euro voor een hectare landbouwgrond. Voor veel boeren blijft dat een onhaalbare opgave. Ook voor De Landgenoten zet dit hun werking onder druk, terwijl hun impactrapport toont wat zo'n omschakeling concreet en positief oplevert.
Petra Tas, coördinator van De Landgenoten: “Door de biologische aanpak van onze boeren en boerinnen kunnen we vandaag uitpakken met voelbare, lokale impact. Impact die onze bodems herstelt en ons voedsel voedzaam en lekker maakt. We winnen er dus allemaal bij: want alles, van zuiver drinkwater tot robuuste biodiversiteit, tot bescherming tegen droogte… alles begint bij toegang tot grond.”
