Grondwitloofseizoen is weer van start gegaan

Afgelopen maandag werd bij veiling BelOrta het eerste Belgische grondwitloof van het nieuwe seizoen verkocht. Naar aanleiding van de primeurverkoop rakelt de veiling de witloofgeschiedenis op: “De witte delicatesse, zo wil één versie van het verhaal, hebben we te danken aan een boer die in 1830 schrik kreeg van de schermutselingen in de straten van Brussel en een partij cichoreiwortels verborg in een donkere kelder in Schaarbeek.” Het VILT-project Veldverkenners dook recent nog in de geschiedenis van het grondwitloof, daarbij geholpen door het verhaal ‘Het witte goud’ van het Centrum Agrarische Geschiedenis.

Een teler uit Tildonk voerde de eerste kist grondwitloof aan en ontving hiervoor op Veiling BelOrta de primeurprijs van bijna 100 euro per kilo. Horecaspecialist ISPC kocht de eerste vijf kilo. De veiling verhoogde de verkoopprijs tot 1.000 euro en schonk het vervolgens aan de vzw Rozemarijn, een dag- en verblijfcentrum uit Haacht voor volwassenen met een beperking.

Witloofkroppen groeien uit specifiek voor deze teelt veredelde cichoreiwortels. Het oorspronkelijke gewas, de cichoreiwortel, is afkomstig uit het Middellandse zeegebied. Volgens veiling BelOrta hebben we het grondwitloof mogelijk te danken aan een boer die in 1830 schrik kreeg van de schermutselingen in de straten van Brussel en een partij cichoreiwortels verborg in een donkere kelder in Schaarbeek. Om zeker te zijn dat niemand ze zou vinden, schepte hij er een laagje aarde over. Enkele weken later stelde hij tot zijn verbazing vast dat er uit de wortels malse, witte kroppen waren gesproten.

De ‘officiële’ geschiedenis van het grondwitloof luidt nog anders, weet de Vlaams-Brabantse veiling: “De uitvinding van het witloof wordt toegeschreven aan Bresiers, hoofdhovenier van de kruidtuin te Brussel. Waarschijnlijk ontdekte hij het witloof in gekropte vorm in de winter van 1834-1835. Door verdere selectie werd in de kruidtuin een vast witlooftype ontwikkeld. Vanaf 1867 begon het witloof op de markten te verschijnen. Tot het einde van de eeuw bleef de teelt van witloof vooral beperkt tot de gemeenten Schaarbeek, Evere, Haren en Diegem. Daarna verspreidde de teelt zich verder over Vlaams-Brabant en later over heel Vlaanderen.”

In samenwerking met het Centrum Agrarische Geschiedenis pluisde het VILT-project Veldverkenners de rijke geschiedenis van het grondwitloof uit. De witloofteelt was arbeidsintensief waardoor de dure groente gedurende lange tijd alleen bij de rijkere klasse als delicatesse op tafel kwam. Dankzij de hogere productie en stijging van de koopkracht vond het witloof na de Eerste Wereldoorlog ingang in de keuken van de modale burger. Na de Tweede Wereldoorlog was witloof volledig ingeburgerd in de gewone keuken. De opkomst van witloof op basis van hydrocultuur vanaf 1973 verdrong razendsnel de traditionele teelt van grondwitloof. Vandaag beslaat grondwitloof maar een klein deel van de totale witloofproductie.

Meer info: Veldverkenners