Graanprijzen herpakken zich in het komende decennium

Hoewel plantaardige producten op korte termijn en in vergelijking met de recordniveaus van 2013 in prijs dalen, toch voorspellen FAO en OESO een prijshandhaving op een hoger niveau de komende tien jaar. “Zij gaan er onder meer van uit dat er zich geen onverwachte ‘schokken’ zoals droogte - in 2012 nog goed voor 15 à 20% duurdere granen - zullen voordoen”, verduidelijkt het Departement Landbouw en Visserij.

In de tweede helft van 2013 kennen verschillende delen van de wereld een voorzichtige economische heropleving. Macro-economisch is er sprake van een globale economische groei met twee snelheden: enerzijds de ontwikkelingslanden, met inbegrip van de ontluikende economieën, anderzijds de geïndustrialiseerde landen. Bij deze laatste verloopt de economische groei aan een veel lager tempo dan in veel ontwikkelingslanden. De aarzelende groei van 0,3 procent in de EU is evenwel een eerste stap op een lange weg naar economisch herstel.

Wat de wereldwijde graanproductie betreft, raamde de Internationale Graanraad (IGC) eind augustus de productie op 1.929 miljoen ton. Dat is een toename met negen procent in vergelijking met vorig seizoen. “De output zou in de komende vijf jaar gemiddeld met 1,6 procent toenemen”, citeert het Departement Landbouw en Visserij uit de oogstprognose. “Dit ligt in de buurt van de toename van de globale landbouwoutput in de komende tien jaar (1,5% per jaar), maar is lager dan de twee procent die werd opgetekend in het voorbije decennium.

In 2017-2018 zou de totale graanproductie boven de twee miljard ton uitkomen. De eindvoorraden voor granen worden op 365 miljoen ton geschat. Dit is 16 procent van de hoeveelheid graan die de wereld op één jaar tijd verbruikt. Daarmee liggen de eindvoorraden onder de algemeen aanvaarde drempel van 20 procent ten opzichte van het totale verbruik. “Hierdoor zal globaal de voedselzekerheid onder druk blijven”, concludeert de Vlaamse landbouwadministratie. Het wereldverbruik van granen ligt op een geschatte omvang van 1.893 miljoen ton, en weerspiegelt de toenemende vraag voor zowel menselijke consumptie, gebruik in diervoerders, maar ook de aanhoudende vraag voor biobrandstoffen.

Voor het huidige seizoen wordt de wereldproductie voor tarwe op 691 miljoen ton geschat: de toename wordt opgetekend in de EU, Canada, Kazakhstan en Oekraïne. De totale Europese graanoogst wordt voor 2013 op 304 miljoen ton geschat, wat tien procent hoger is dan de vorige campagne, en zelfs zeven procent hoger dan het gemiddelde van de voorbije vijf jaar. De graanbalans van de Europese Commissie voor het seizoen 2013-2014 voorziet in een stijging van de eindvoorraad (30 juni 2014) ten opzichte van het vorige boekjaar, tot 38 miljoen ton.

De vooruitzichten voor de maïsproductie in 2013 worden door de IGC geschat op 942 miljoen ton en door het Amerikaanse landbouwministerie USDA op 957 miljoen ton. Dit is een toename met ongeveer tien procent van jaar tot jaar (maand augustus). Er wordt gewag gemaakt van productiestijgingen in alle grote productiegebieden, niet omwille van een areaaltoename, maar door betere opbrengsten, gemiddeld 5,4 ton maïs per hectare.

Het verbruik voor 2013 wordt op 930 miljoen ton geschat en de voorraden op 150 miljoen ton. Als dit wordt bevestigd, gaat het om het hoogste niveau sinds 2000-2001. “Gezien het aanbod gevoelig boven de vraag ligt, dalen de prijzen voor maïs”, weet het Departement Landbouw en Visserij. De jaarlijkse toename in de wereldwijde vraag naar maïs tussen 2014-2015 en 2017-2018 wordt op 2,3 procent geschat, wat meer is dan voor tarwe (1,5%) en voor gerst (1,7%). De vraag naar granen voor diervoeders neemt toe met 2,5 procent per jaar, voor menselijke consumptie met 1,2 procent.

De termijnmarkten voor granen zijn in 2013 in prijs gedaald tegenover de tweede helft van 2012. De productieverwachtingen bleven namelijk positieve signalen afgeven terwijl de volatiliteit aan de lage kant lag, beneden het driejarig gemiddelde.