Graanprijs door Oekraïne-oorlog in de lift: wat is het juiste moment om te verkopen?
nieuwsDe graanprijs heeft de voorbije maand een sprong gemaakt van 30 euro en ligt op het hoogste niveau sinds drie jaar. Experts wijzen onder andere op het oplaaiende conflict in Oekraïne. Russische bombardementen verlammen de Oekraïense graanexport, zoals vier jaar geleden, waarna de graanprijs alle records brak. Zo extreem zal het deze keer niet worden, stellen experts. Dit werpt de vraag op wanneer Vlaamse boeren hun graan het best verkopen.
De prijs van tarwe is woensdag op de internationale termijnmarkten gestegen tot het hoogste niveau in drie jaar. Traders zijn ongerust over de herhaaldelijke aanvallen op schepen en infrastructuur in de Zwarte Zee. Die regio geldt als de grootste graanschuur ter wereld, als de export er gehinderd wordt, vreest men voor tekorten.
Op de termijnmarkt van Chicago werd woensdag een prijsstijging opgetekend van 2,4 procent, tot 7,2025 dollar per schepel (ongeveer 35 liter). Dat is het hoogste niveau sinds de zomer van 2023. Alleen al deze maand werden de termijncontracten van tarwe 12 procent duurder.
Eenzelfde evolutie zien we op de MATIF-termijnmarkt in Parijs. De prijs ligt structureel hoger dan vorig jaar en schommelt momenteel rond de 230 euro. Levercontracten voor december brengen zelfs 247 euro per ton op. “230 euro is 50 euro meer dan de prijs het voorbije jaar. Dat is dus een beduidende verbetering, maar landbouwers worden er nog steeds niet rijk van. Belgische boeren moeten eigenlijk 250 euro per ton of meer krijgen om hun boterham te verdienen”, vertelt Marc Ballekens, directeur van het Praktijkcentrum voor Land- en tuinbouw in Roeselare (PCLT).
Mindere productie door droogte
Ballekens en ook Fegra, de federatie van de Belgische Graanhandelaars, wijzen op de matige oogst in Europa. “Door de droogte en hitte valt de productie in veel Europese landen 1.000 kilo per hectare minder uit dan gepland. Dat is ook het geval in Belgie”, schetst Ballekens de situatie. “Ook de korrelmais-opbrengst in Frankrijk en de Verenigde Staten, twee grote producenten, valt tegen.
Oplaaiende oorlog blokkeert groot deel voorraden
Een nog belangrijkere verklaring is de oorlog in Oekraïne. Nadat Oekraïne maandenlang de Russische olie-infrastructuur onder vuur heeft genomen, hebben de Russen het nu gemunt op de Oekraïense graaninfrastructuur. Graanterminals, opslagfaciliteiten en graanschepen worden onder vuur genomen, waardoor de volledige export uit het belangrijke graanland Oekraïne stokt. Ook de Russische uitvoer door de Zee van Azov loopt stroef.
Hierdoor is de export en graantrafiek van twee belangrijke graanlanden verstoord, hetgeen zich laat voelen op de markt. Oekraïne en Rusland zijn volgens het persagentschap Bloomberg verantwoordelijk voor meer dan een kwart van de wereldwijde tarwe-export. Ook voor gerst, maïs en zonnebloemolie is de regio cruciaal.
“Voor tarwe verklaart het escalerende discours van Vladimir Poetin de prijsstijging van vandaag (+€ 8,50 op de termijnmarkt). Hij verklaarde gisteren dat de vredesgesprekken vruchteloos waren en dat er een escalatie van de Russische aanvallen in Oekraïne te wachten staat. Gisteren werden opnieuw schepen getroffen. Daarom stijgen de tarweprijzen (net als die van andere producten zoals maïs en koolzaad)”, klinkt het bij Fegra.
Monsterprijzen van 2022 lijken onwaarschijnlijk
De huidige situatie roept herinneringen op aan de torenhoge graanprijzen van 2022. Ook toen lag de export van Oekraïnes graan op zijn gat en bereikten de graanprijzen recordhoogtes; in uitzonderlijke gevallen zelfs tot 400 euro per ton. “We wisten toen minder wat ons overkwam en een deel van deze prijsstijging berustte daarom ook op speculatie”, aldus Marc Ballekens. De recordhoogtes kenden daarom nadien ook vrij snel een stevige terugval.
Ballekens verwacht niet dat het deze keer zo’n vaart zal lopen. “Er is wel één en ander geleerd intussen en een totale speculatiegolf verwacht ik toch maar in mindere mate.” Hij wijst op het feit dat de wereldgraanvoorraden nog steeds hoog zijn en ook het Oekraïense graan niet zomaar verloren is.
Door de huidige prijsevolutie werpt zich de vraag op wanneer de Belgische boeren het best hun graan verkopen. “Vermoedelijk dat dit prijsniveau of de prijsstijging nog even aanhoudt, maar je weet het natuurlijk nooit zeker”, aldus Ballekens. “Enige prijsstijging is zeker nog mogelijk, maar een gedeeltelijke verkoop lijkt mij vandaag niet onverstandig”, aldus de expert.
