Gaia over verbroken belofte van supermarkten over kippenwelzijn: “Ook wij voelen ons misleid”
nieuwsSupermarkten komen hun beloftes niet na om dit jaar over te schakelen naar een assortiment met enkel kip die voldoet aan de dierenwelzijnsnormen van het Better Chicken Commitment (BCC). Pluimveehouders die hierdoor genoodzaakt zijn om opnieuw om te schakelen naar een ander productiemethode, blijven achter met kosten en een bitter gevoel. “Zij zijn niet de enigen, ook wij voelen ons misleid”, reageert dierenwelzijnsorganisatie Gaia. “Sommige supermarkten hadden ons dit jaar nog verzekerd dat ze de stekker er niet zouden uittrekken.”
Gaia is één van de dertig Europese ngo’s die in 2017 het internationale dierenwelzijnsstandaard ‘Better Chicken Commitment’ voor vleeskippen lanceerde. In 2021 tekenden ook de supermarkten in België in op de belofte om tegen 2026 enkel nog vers- en diepvriesvlees van BCC-kippen te zullen verkopen. Enkele tientallen pluimveehouders speelden daarop in en startten met het BCC-lastenboek of schakelden hun productie om. Net op het moment dat de verkoop dit jaar moest doorbreken, kregen de pluimveehouders bericht dat hun afzet wegvalt. De grootste leveranciers van kippenvlees aan supermarkten hebben hun samenwerking met deze pluimveehouders stopgezet nadat supermarkten hun ambities terugschroefden naar een toekomstig assortiment waarin 25 tot 50 procent BCC-kip.
Hierdoor zijn de pluimveehouders gedwongen om opnieuw van koers te veranderen. Maar intussen hebben ze al geïnvesteerd, nutriënten-emissierechten (NER’s) ingeleverd of beschikken ze slechts over een vergunning voor een aantal kippen, wat enkel rendabel is binnen het BCC-systeem. “Ik voel me misleid”, getuigde een pluimveehouder eerder.
“Wij ook”, reageert Gaia nu. “Sommige supermarkten zeggen dat ze nauw inzitten met dierenwelzijn, maar dat zie ik niet in hun acties.”
Labelproblemen
“Er waren problemen met de labeling van BCC-producten”, vertelt Gaia-directeur Ann De Greef. “Maar ALDI, Lidl en Delhaize hebben ons nog beloofd door te zetten met hun oorspronkelijk engagement als dit van de baan zou zijn.”
Tot twee maanden geleden konden supermarkten op de etiketten van BCC-kip niet communiceren over de specifieke dierenwelzijnscriteria waarmee de kip is opgekweekt. “Anderhalf jaar geleden ontvingen de supermarkten van de FOD Economie boetes omdat er een klacht was binnengekomen dat de supermarkten dit deden. Sindsdien mogen winkels niets van communicatie meer doen over deze criteria. Dit geldt zowel voor communicatie op het product als promo-materiaal in de winkel.”
Achter deze boetes schuilt Europese regelgeving die communicatie verbiedt over productiemethoden die niet in de wet zijn opgenomen. Toch slaagden onder meer Colruyt en Carrefour erin hun BCC-kippen te verkopen onder een eigen ander label. “Zolang over dat specifieke label geen klacht binnenkwam, was dit inderdaad ook een optie. De kippen konden ook verkocht worden onder een label met een productiesysteem dat wel in de EU geregistreerd staat, zoals het bio-productiesysteem. Als de BCC-kippen ook voldoen aan het bio-lastenboek, dan kon dit ook.”
Omdat die Europese etiketteringsregels in volle hervorming zaten, voerden veel landen ondertussen een gedoogbeleid. “Waar veel buitenlandse overheden het toelieten om te communiceren aan de consument dat de kippen zijn opgekweekt aan hogere dierenwelzijnsnormen, was dit niet het geval in België”, aldus De Greef. “Acht maanden lang zijn we van het kastje naar de muur gestuurd om dit ook in ons land geregeld te krijgen. Samen met de winkelfederatie Comeos, kippenleverancier Plukon Food Group, broederijen, slachthuizen en BCC-pluimveehouders hebben we uiteindelijk twee maanden geleden aan de alarmbel getrokken bij federaal minister David Clarinval (MR), die er tot dan zijn handen van aftrok. Uiteindelijk heeft hij ons toen op papier bevestigd dat ook in ons land een gedoogbeleid ging komen. Het heeft zeer lang geduurd, maar we waren er wel heel blij mee.”
Het moment van opluchting duurde volgens De Greef niet lang. “Nu dat er toestemming is om te communiceren in de winkels en labels, trekken de supermarkten alsnog hun staart in. Dit was helemaal niet volgens onze afspraak.”
België zou het enige land zijn waar de beloftes van een volledige switch naar een BCC-assortiment niet worden nagekomen. “Onze buurlanden schakelen volop over en liggen ver voorop. Dat heeft er ook mee te maken dat zij al die tijd wel vlot konden communiceren in hun winkels.”, klinkt het. De Greef is teleurgesteld. “De supermarkten stellen dat de consumenten niet bereid zijn om meer te betalen voor BCC-kippen, maar wij zijn ervan overtuigd dat dit niet waar is. Het moet gewoon duidelijk gemaakt worden waarom de kip meer geld kost.”
