FAO brengt klimaat-intelligente landbouw in praktijk

In een tussentijdse evaluatie maakt de Wereldvoedselorganisatie (FAO) een eerste balans op van haar ontwikkelingsproject dat de landbouwsector in de derde wereld op een slimmere manier wil leren omgaan met de uitdagingen die de klimaatverandering met zich meebrengt. De transitie naar een klimaat-intelligente landbouw blijkt niet altijd evident.

In januari 2012 lanceerde de Wereldvoedselorganisatie het ‘Economics and Policy Innovations for Climate-Smart Agriculture (EPIC) Programme’, dat klimaat-intelligente landbouw wil promoten via onderzoek, beleidsadvies en investeringsmodellen. Uit een eerste, tussentijdse evaluatie van de projectresultaten in Malawi, Vietnam en Zambia blijkt dat sommige boeren het moeilijk hebben met de nieuwe teeltmethodes, vaak om economische redenen, terwijl er in andere gevallen manieren gevonden worden om met klimaat-gerelateerde problemen als bijvoorbeeld een laattijdig regenseizoen om te gaan.

Aangezien de gevolgen van de klimaatverandering het meest voelbaar zijn in de derdewereldlanden, engageert de FAO zich in deze landen via verschillende projecten die een antwoord moeten bieden op de klimaatuitdaging. In Afrika werd er daarom geëxperimenteerd met teeltmethodes waarbij minder of niet geploegd wordt, er regelmatig aan teelrotatie wordt gedaan en waarbij de bodem permanent bedekt blijft. Dit alles verbetert de bodemkwaliteit en stuwt de productiviteit naar boven, terwijl het ook de waterhuishouding merkelijk verbetert. Tenslotte wordt er ook meer koolstof opgeslagen in de grond, essentieel in de strijd tegen klimaatverandering.

In de praktijk blijkt de uitvoering van dit model niet altijd haalbaar. Zo verwerken vele Afrikaanse boeren de oogstresten als voedsel voor hun dieren in plaats van het als bodembedekker te gebruiken. In andere gevallen zijn boeren soms te arm om de betere teeltresultaten af te wachten. In Zambia lijkt het regenseizoen steeds later te beginnen, waardoor het groeiseizoen er steeds korter wordt, en de opbrengsten dus lager. Op plaatsen als deze kunnen duurzame teeltmethodes soelaas brengen, aldus de FAO.

In Vietnam werd nagedacht om de maïsteelt in bergachtige gebieden te vervangen door ‘eeuwige teelten’ als koffie en thee. Na het oogsten van de maïs en bij hevige neerslag krijgen de boeren er namelijk af te rekenen met ernstige bodemerosie. Een koffieplant kan tot 40 jaar oud worden en de grond met zijn uitgebreide wortelstructuur dus beter vasthouden, maar heeft dan weer als nadeel dat hij pas na enkele jaren begint te renderen. Klimaatwetenschappers stelden bovendien vast dat het Vietnamese weer steeds grilliger en extremer wordt, waardoor ook de teeltomstandigheden steeds moeilijker worden.