Everzwijnensymposium brengt geen uitkomst voor landbouw

In de aanloop naar een symposium over everzwijnen pleitte het Algemeen Boerensyndicaat in Drietand voor “een kordate aanpak”. ABS rekent op de jagers voor een hoger afschot en kijkt nadrukkelijk richting Agentschap voor Natuur en Bos en Natuurpunt om de evers op hun domeinen te houden en anders op te draaien voor de kosten. Na een relatieve rustperiode in 2013 zien landbouwers dit najaar weer het ene na het andere perceel maïs verloren gaan. Het symposium van afgelopen zaterdag doet Boerenbond Limburg niet geloven dat een oplossing in zicht is.

Everzwijnen worden beschouwd als inheems grofwild. Daarom moeten de aantallen op een maatschappelijk aanvaardbaar niveau gehouden worden met een minimum aan schade. Hoe dit het best kan aangepakt worden, was het voorwerp van een proefproject dat het Agentschap Natuur en Bos zopas afrondde. De resultaten werden zaterdag gepresenteerd op een afsluitend symposium in Bilzen.

In diverse bosrijke gebieden van Limburg werd met alle domeinbeheerders, wildbeheereenheden en jachtgroepen samengewerkt om de beste tactiek te bespreken. De focus was gericht op het optimaal inzetten van het bestaande instrumentarium in de jachtwetgeving. Wetenschappelijke informatie, kwaliteitsmonitoring en de praktijkervaringen van terrein- en wildbeheerders werden samengebracht. Dat resulteerde in kennisopbouw rond een strategie en gecoördineerde acties. Op basis hiervan werden initiatieven genomen om wildbeheerders op het terrein te leren omgaan met grote wildsoorten in de open ruimte.

Belangrijkste vaststelling uit het proefproject is de noodzaak tot samenwerking van terrein- en wildbeheerders bij de gecoördineerde initiatieven op het terrein. Lokale overlegplatformen moeten hiertoe bijdragen. De bevindingen werden aan Vlaams minister van Natuur Joke Schauvliege overgemaakt, zodat ook elders in Vlaanderen dezelfde methode kan gebruikt worden om het overtal aan everzwijnen efficiënt en deskundig aan te pakken.

In Limburg zijn de landbouwers volgens het Algemeen Boerensyndicaat echt niet meer te spreken over “de stiefmoederlijke aanpak van de everzwijnenproblematiek door de overheid”. ABS-woordvoerder Guy Depraetere zegt wat er bij veel boeren leeft: “De beheerders van de bossen zijn in de eerste plaats verantwoordelijk. Zij moeten ervoor zorgen dat de dieren binnen hun territorium blijven en anders moeten ze opdraaien voor eventuele kosten. Wij, landbouwers, moeten er ook voor zorgen dat onze dieren niet de straat optrekken en schade berokkenen aan derden.” Volgens Depraetere hebben het Agentschap voor Natuur en Bos van de overheid en Natuurpunt werk voor de boeg.

Bij Heidi Pinxten, regioconsulente bij Boerenbond Limburg, polsen we of het symposium zoden aan de dijk heeft gebracht. “Het symposium had als verdienste dat het probleem besproken werd, dat de verschillende partijen (jagers, natuurverenigingen en landbouwsector) rond de tafel werden gebracht, dat er geleerd werd van elkaar en naar een oplossing werd gezocht.” Maar een mirakeloplossing voor het everzwijnenprobleem kwam er ook deze keer niet uit de bus. Zo blijven er meningsverschillen bestaan over het juiste aantal dieren dat afgeschoten moet worden.

Aangezien de omvang van de everzwijnenpopulatie altijd een onbekende factor zal blijven, stelt Boerenbond voor om schade als indicator te gebruiken. “Al riskeert een reactie van de jagers dan altijd te laat komen en moeten we boeren kunnen motiveren om alle schadegevallen te melden want nu zijn ze afgehaakt omdat er toch nooit een vergoeding volgde”, haalt Pinxten meteen ook de pijnpunten van deze indicator aan. Goede kansen om op everzwijnen te jagen, bijvoorbeeld tijdens de maïsoogst die eraan komt, zouden jagers en landbouwers volgens haar meer moeten aangrijpen. Boerenbond moedigt beide partijen dan ook aan om daar in Limburg afspraken over te maken.

De landbouworganisaties vinden dat van een landbouwer niet verwacht mag worden dat hij zijn percelen omtovert tot een ‘no-go-zone’ voor everzwijnen. Andere organisaties lijken daar wel op aan te sturen met hun pleidooien voor preventieve maatregelen (o.a. schrikdraad rond een perceel) tegen everzwijnenschade. Praktisch lijkt dat moeilijk haalbaar, te meer omdat de gevarenzone uitbreidt. “De regio rond Bilzen wordt ook dit jaar weer zwaar getroffen”, weet Boerenbondconsulente Pinxten, “maar de everzwijnen duiken nu ook op in het akkerbouwgebied van Rosmeer en in particuliere tuintjes in Diepenbeek (Hasselt). Bovendien beperkt de schade zich niet tot maïspercelen langs bosranden, maar woelen de dieren ook in gras- en graanvelden.”