Europese Commissie sluit onderzoek tegen Distrigas af

"De langlopende gasleveringscontracten van Distrigas maken het voor haar concurrenten moeilijk om een klantenbasis uit te bouwen en remmen de ontwikkeling van de concurrentie af. Het verheugt mij dan ook dat Distrigas zowel het volume als de looptijd van deze contracten zal inkrimpen", verklaarde eurocommissaris voor Concurrentie Neelie Kroes.

De Commissie vermoedde al jaren een concurrentieprobleem op de Belgische gasmarkt voor grote afnemers, waar Distrigas als voormalig monopolist een marktaandeel van ongeveer 85 procent had. De combinatie van de lange looptijd van contracten en de aan Distrigas gebonden gasvolumes maakte het voor andere (buitenlandse) leveranciers lastig om zaken te doen met Belgische afnemers. Op de gasmarkt kan er volgens Kroes pas concurrentie zijn wanneer voldoende concurrenten toegang hebben tot groothandelsgas, transport en afnemers.

Om tegemoet te komen aan de bezwaren van de Europese Commissie, stelde Distrigas dit voorjaar enkele toegevingen voor. De Europese concurrentiediensten hebben die toegevingen de voorbije maanden getoetst en andere marktdeelnemers de kans geboden om commentaar te geven. Na enige bijsturingen bereikten de Commissie en Distrigas een akkoord. Die deal is donderdag door de Commissie bindend gemaakt en geldt tot 31 december 2010.

Distrigas gaat geen nieuwe gasleveringscontracten van langer dan twee jaar meer sluiten met wederverkopers van gas. De maximale looptijd van nieuwe contracten met andere grote afnemers, zoals industriële verbruikers en stroomproducenten, zal vijf jaar bedragen, behalve voor nieuwe gasgestookte centrales. Daarnaast garandeert Distrigas ook dat gemiddeld 70 procent van het gas waarvoor zij leveringscontracten met dit soort afnemers heeft, jaarlijks naar de markt terugkeert.

De Commissie gunt de Belgische gasleverancier wel wat flexibiliteit om dit gemiddelde te halen. Zo zou het bedrijf contracten van één jaar kunnen vastleggen voor 40 procent van zijn totale verkoop en contracten van twee jaar voor 60 procent, of omgekeerd contracten van één jaar voor 62,5 procent van zijn totale verkoop en contracten van vijf jaar voor 37,5 procent. Wel geldt als algemene regel dat elk jaar minstens 65 procent van de contractueel gebonden volumes naar de markt moet terugkeren.

De Commissie beklemtoont dat de klanten van Distrigas hun lopende contracten niet voortijdig beëindigd zullen zien. Klanten met contracten langer dan vijf jaar hebben het recht om hun contracten unilateraal en zonder schadevergoeding op te zeggen. Net als elektriciteitsleverancier Electrabel maakt Distrigas deel uit van het Franse nutsconcern Suez. Eenmaal de geplande fusie tussen Suez en het Franse gasbedrijf Gaz de France haar beslag kent, moet de nieuwe groep op vraag van de Commissie Distrigas van de hand doen. De engagementen van Distrigas blijven evenwel van kracht, ongeacht de toekomst die het bedrijf te wachten staat: als onafhankelijk beheer bedrijf, als deel van Suez of als deel van een overnemer indien de Franse energiefusie slaagt. Houdt Distrigas zich niet aan de toegevingen, dan kan de Commissie het bedrijf een boete tot 10 procent van zijn omzet opleggen.

De deal met Distrigas kan volgens de woordvoerder van Kroes gezien worden als een Europees precedent. "Deze zaak toont de spelers in de elektriciteits- en gassector en hun klanten wat de Commissie van hen verwacht inzake langlopende contracten. Wie gelijkaardige maatregelen neemt, hoeft niet te vrezen voor een Europese onderzoek naar anticoncurrentieel gedrag", zei hij. De zegsman verwees ook naar Duitsland, waar het Bundeskartellamt E.ON Ruhrgas gelijkaardige concessies heeft opgedrongen.

De Commissie doet al jaren verwoede pogingen om de nationale energiemarkten open te breken en meer concurrentie te introduceren. Deze zomer opende Kroes nog een onderzoek tegen Electrabel en het Franse elektriciteitsbedrijf EdF, eveneens omdat ze langlopende contracten met industriële klanten zouden afsluiten.(KS)