EU wordt met handelsrestricties om de oren geslagen

Heel wat landen lopen niet hoog op met vrije handel want de Europese Commissie rapporteert van juni 2013 tot juni 2014 maar liefst 170 nieuwe maatregelen van derde landen die de EU-export belemmerden. Omgekeerd zijn er amper 12 handelsobstructies verdwenen. Van meer dan 30 belangrijke handelspartners wordt in het rapport nagegaan of en hoe ze de handel met Europa dwarsbomen. Vooral China, India, Indonesië en – weinig verrassend – Rusland deinzen er niet voor terug om Europese goederen en diensten buiten hun landsgrenzen te houden wanneer hen dat goed uitkomt.

Door de financieel-economische crisis die in 2008-2009 is losgebarsten, zijn er steeds meer voorbeelden van handelsbelemmeringen. Heel wat landen schermen hun markt af om de eigen economie in moeilijke tijden een handje te helpen. Sinds het begin van de crisis zijn er meer dan 850 nieuwe handelsbelemmeringen opgedoken. Dat kan variëren van nieuwe importheffingen tot regels rond openbare aanbestedingen die de firma’s in eigen land bevoordelen. Het vaakst voorkomend zijn restricties voor import en export. Naast heffingen zijn ook (strengere) procedures een vaak gehanteerde tactiek om de handel te frustreren.

Meer dan enig ander land laat Rusland Europese exporteurs langs de kassa passeren alvorens ze hun producten kwijt kunnen op de Russische markt. De Verenigde Staten is dan weer een meester in het voorbehouden van openbare aanbestedingen aan Amerikaanse firma’s. Dat het aantal handelsbelemmeringen nog toeneemt, frustreert de EU omdat de landen die zich bezondigen aan protectionisme zouden moeten beseffen dat ze in hun eigen vlees snijden. Naar verluidt is het vooral voor opkomende economieën zoals Brazilië, Argentinië en India een domme strategie.

Cecilia Malmström, de nieuwe Europese handelscommissaris, betreurt dat veel landen protectionisme nog steeds beschouwen als een valabel beleidsinstrument. Dat gaat nochtans in tegen de afspraken die daarover gemaakt zijn binnen de G20. Doordat het overleg op het niveau van de Wereldhandelsorganisatie in het slop zit, heeft de Europese Unie ingezet op bilateraal handelsoverleg met derde landen. Japan, de Verenigde Staten, China en Canada zijn de belangrijkste handelspartners waarmee gesproken wordt over vrijhandel.

Hoewel de EU vrijhandel hoog in het vaandel voert, is ze tegen wil en dank terechtgekomen in een handelsoorlog met Rusland. De maatregelen die de EU afkondigde tegen Russische banken en oliefirma’s werden slag om slinger beantwoord met een handelsboycot van land- en tuinbouwproducten. De voorbije maanden vlogen ook de WTO-klachten over en weer. De EU betwist de Russische importheffingen op auto’s, papierproducten en palmolie. Moskou is op zijn beurt naar de WTO gestapt tegen de Europese energiewetgeving en de importheffingen op staal en meststoffen van Russische origine.

Meer info: 11th Report on potentially trade-restrictive measures