Energie-onafhankelijk door houtsnippers van houtkanten

Malempré, een klein dorpje in de Waalse provincie Luxemburg met net geen 300 inwoners, drie hoofdstraten en vijf actieve landbouwbedrijven, zal over enkele jaren volledig energie-onafhankelijk zijn. Dit zal mogelijk zijn door hun energie uit houtsnippers van de eigen houtkanten te halen. Dat lezen we in het e-zine van Enerpedia, het Vlaams kennisplatform voor energie in de landbouw. Tegelijkertijd zorgt het initiatief ook voor een verbredingsmogelijkheid voor de plaatselijke landbouwers.

Over enkele jaren zal Malempré volledig energie-onafhankelijk kunnen zijn. Boeren zullen er de nodige energie produceren op basis van houtsnippers uit houtkanten langs de velden en wegen. Bezieler van het initiatief is de plaatselijke melkveehouder Vincent Sépult. Die zag tijdens de energiecrisis van 2008 zijn stookoliekosten onhoudbaar stijgen. Bovendien merkte hij op dat veel van zijn collega's er de brui aan gaven. “Ik moest dus een activiteit vinden voor mezelf en collega-landbouwers om autonomer te worden en ons voortbestaan te garanderen.”

Aardgas is geen optie in Malempré, en een haalbaarheidsstudie voor een biogasinstallatie bleek negatief. Ook een proefveld met miscanthus was geen succes: de teelt sloeg niet aan in de koude regio rond Baraque de Fraiture. De enige opties die nog overbleven, waren bosbouw en houtkanten. Een kerngroep van enkele dorpsbewoners werkte het idee uit voor een gemeenschappelijk verwarmingssysteem via houtsnippers uit de eigen houtkanten. Zij gingen op zoek naar soortgelijke projecten in het buitenland en kozen overal ideeën die toepasbaar waren voor hun dorp.

Ondertussen zijn reeds 92 gezinnen bereid om in het project stappen. In een eerste fase werden 43 gezinnen aangesloten. In maart van 2014 werd de productie op gang getrapt. Het gaat om privé-woningen, enkele vakantiewoningen, en meerdere publieke gebouwen zoals de kerk en een lagere school. In de tweede fase wordt het aantal aangesloten gezinnen opgedreven tot 60. In een derde en laatste fase moeten alle woningen van het dorp worden aangesloten op het gemeenschappelijke verwarmingsnet.

De houtsnippers worden nu nog aangekocht, maar de komende jaren zullen de plaatselijke landbouwers ook brandstofproducenten worden. Hiervoor willen de boeren vlak naast de eerste houtkant een tweede aanplanten, specifiek voor de productie van houtsnippers. In totaal zijn er dertig kilometer dubbele hagen nodig om continu genoeg houtsnippers te leveren. Als ook de houtkanten langs de wegen in Manhay gebruikt kunnen worden, kan een voorraad van 432 kilometer houtkant aangesproken worden, genoeg om Malempré voor heel wat jaren te verwarmen.”

Omdat de boeren naast leverancier ook afnemer zijn, zullen de prijzen nooit de pan uit swingen.” De prijs van de verwarming is gebaseerd op een stookolieprijs van 72 cent, met een minimum van 60 cent en een maximum van 80 cent per liter. Veel bewoners van Malempré werden over de streep getrokken omdat ze mogelijk niet minder gaan betalen dan bij verwarming met stookolie, maar ook nooit meer.

“Dit initiatief biedt een antwoord op diverse problemen in Malempré. We zijn voor onze energie niet meer afhankelijk van externe leveranciers en het is een verbredingsmogelijkheid voor onze landbouwers. Op ruimere schaal is dit ook een invulling van de veranderende functie van landbouwers in de hedendaagse maatschappij”, aldus Vincent Sépult.

Meer info: Enerpedia