Hoge dieselprijzen wegen op het najaarwerk in de landbouw
duidingDe kosten van de veldwerken lopen dit najaar flink op door de stijgende brandstofkosten. Sinds eind februari, met de Amerikaanse aanval op Iran, is de dieselprijs voor landbouwvoertuigen bijna verdubbeld. “Maar de aardappelcontracten zijn gebaseerd op de goedkope dieselprijzen”, vertelt een akkerbouwer die ook hierdoor niet uit de kosten komt.
Donderdag 8 oktober ligt de kostprijs van landbouwdiesel op 1,1912 euro per liter, exclusief btw voor leveringen vanaf 2.000 liter. De piek van 17 september – 1,3056 euro per liter – is daarmee achter de rug, maar de prijs is bijna het dubbele van de prijs op 18 februari, toen de boeren 0,6669 euro per liter betaalden.
Johan Mattart, directeur van de Belgische Federatie der Brandstoffenhandelaars (BRAFCO), wijst op de oorlog in Iran. Hierdoor is de aanvoer van olie uit het Midden-Oosten sterk geïmpacteerd. “Vanaf 18 februari, de dag dat de Verenigde Staten en Israël Iran aanvielen, is de brandstofprijs spectaculair gaan stijgen”, klinkt het.
Mattart geeft aan dat de Vlaamse landbouw een belangrijke afzetmarkt is voor de leden van BRAFCO. “Behalve diesel voor tractoren zijn er ook nog veel varkens- en kippenhouders die hun stal opwarmen met mazout”, luidt het. Andere experts geven aan dat ook de indirecte impact van de hoge brandstofprijzen doorweegt. Zo liggen ook de elektriciteitsprijzen en kunstmestprijzen hoog en zijn ook zaken als transport duurder dan begin dit jaar.
De hoge prijzen komen op een bijzonder ongelukkig moment voor de landbouwsector. Na een piek van de veldwerken in het voorjaar is er ook in het najaar zo’n piek. Begin oktober zijn veel belangrijke akkerbouwteelten oogstklaar, zoals aardappelen en bieten. “Het brandstofverbruik op het veld hangt sterk af van de gebruikte machines. Een maïshakselaar verbruikt 20-30 l/ha, terwijl een aardappelrooier meer dan 80 l/ha kan verbruiken”, klinkt het bij Landbouw Service, de belangenvertegenwoordiging van Belgische loonwerkers.
Loonwerker Jelle Pauwels uit het Kempense Vlimmeren geeft aan dat door de prijsstijging de diesel inmiddels zo’n 35 procent van de kostprijs uitmaakt bij het ploegwerk. De loonwerker heeft een dieselclausule opgenomen in zijn contract, waardoor hij de prijsstijging kan doorrekenen aan zijn opdrachtgever.
Contracten hebben geen dieselclausule
Dat geldt niet voor streekgenoot Guido Willemse uit Weelde. De akkerbouwer getuigde dit voorjaar al in VILT over hoe de oplopende brandstofprijzen de kostprijs per hectare met 100 euro deden stijgen. Een half jaar later is de situatie nog niet genormaliseerd. De akkerbouwer, die groenten, uien en aardappelen teelt op zo’n 800 hectare, schat 30.000 liter voor de oogstwerken te gebruiken.
Mee door de gestegen energiekosten komt de akkerbouwer in ieder geval voor aardappelen niet uit de kosten. Hij ontvangt 125 euro per ton af land volgens zijn contract. “Dat dekt de kostprijs niet”, stelt de boer, die wijst op de timing van de onderhandelingen. “De contracten zijn afgesloten voordat de prijsstijging zich voordeed.”
Mathieu Vrancken, voorzitter van de brancheorganisatie voor de Belgische aardappelketen Belpotato.be en zelf aardappelteler, beaamt dat het een mager jaar wordt voor aardappeltelers. “De contractprijs, die dit jaar flink gedaald is, was onder normale omstandigheden niet eens kostendekkend. Laat staan nu de energiekosten en andere kosten oplopen.”
Gewijzigde aankoopstrategie diesel
Hoewel akkerbouwers geen andere keuze hebben dan hun tractoren te vullen met duurdere diesel, hebben velen hun aankoopstrategie wel aangepast. “Boeren zijn voorzichtiger met de aanschaf van diesel. Zij slaan geen voorraad van 5.000 liter tegelijk in, maar houden het bij 2.000 liter in de hoop dat de prijzen zullen dalen”, aldus Pieter Van Oost van Boerenbond.
Van Oost wijst op een bijkomend probleem in de aardappelteelt. “Behalve de hoge dieselkosten is ook de grond in veel regio’s in Antwerpen op dit moment niet geschikt voor de oogst.” Dit leidt er volgens hem toe dat veel telers hun oogstrijpe aardappels nog even in het veld laten staan in afwachting van regen.
Vlaamse glastuinbouw voorziet problemen door oplopende gasprijzen
3 september 2026Vragen in Vlaams Parlement
Ook Brussel is inmiddels op de hoogte van de pijn van de hoge brandstofkosten in de landbouw. Dinsdag stelde Vlaamse parlementslid Leo Pieters (Vlaams Belang) erover vragen aan landbouwminister Brouns (cd&v). In de landbouwcommissie werd vooral nog stilgestaan bij de oplopende gasprijzen in de glastuinbouw. Brouns erkende de omvang van het probleem, maar stelt dat hij weinig kan doen voor de telers, gezien de Europese regels en de precaire budgettaire situatie in Vlaanderen.
Hoewel veel boeren de hogere brandstofkosten niet kunnen doorrekenen aan hun klanten, is het volgens Mathieu Vrancken een kwestie van tijd voordat de consument het zal merken. “De stijging van de productiekosten zal vertraagd doorsijpelen in de rest van de keten”, aldus de voorzitter van Belpotato. Hij voorspelt dat het bij de volgende prijsonderhandelingen met de verwerkers zeker op tafel zal komen.
