EFSA zal dan toch glyfosaatstudies vrijgeven

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA neemt een opmerkelijke bocht in het glyfosaatdossier. Nadat het zich eerst maandenlang heeft verzet tegen het vrijgeven van de studies over de gezondheidsrisico’s van glyfosaat, wil EFSA de bevindingen nu toch delen met enkele Europarlementsleden. Bart Staes, Europarlementslid voor Groen, spreekt van een overwinning. “Nu kunnen onafhankelijke wetenschappers de fabrikantenstudies inkijken en oordelen over de gevaren van glyfosaat”, klinkt het.

Glyfosaat, een veelgebruikt basisproduct in onkruidverdelgers, is al langer gecontesteerd. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), een adviesorgaan van de Wereldgezondheidsorganisatie, oordeelde recent dat glyfosaat ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’ is. EFSA weigerde daarin mee te gaan. Op basis van studies die de autoriteit in zijn bezit heeft, zou de conclusie van het IARC worden tegengesproken, meende EFSA. Het was dan ook op basis van dit advies van de Europese voedselveiligheidsautoriteit dat de Europese Commissie de vergunning voor glyfosaat eind juni nog verlengde.

Daarop kwam de vraag van onder meer de groenen in het Europees Parlement om inzage te krijgen in die studies. Tot nu toe weigerde EFSA dat omdat het gaat om “commercieel gevoelige informatie”. Om tegemoet te komen aan de vraag van de parlementsleden installeerde de Glyphosate Task Force, dat de producenten van glyfosaat verenigt, in Brussel een leeskamer waar geïnteresseerden de studies over glyfosaat kunnen inkijken. “Schijntransparantie”, noemde Bart Staes dit. “Men mag geen persoonlijke spullen zoals een computer meenemen in de kamer, veel documenten zijn gecensureerd en dat terwijl de studies honderden, soms duizenden pagina’s dik zijn.”

Volgens Staes is het niet aan privébedrijven om te beslissen wat ze wanneer en waar ter beschikking stellen wanneer verkozen volksvertegenwoordigers toegang vragen tot documenten om met kennis van zaken te oordelen. Juist om die reden hielden Staes en een aantal andere groene Europarlementsleden een protestactie aan de ingang van de leeskamer. Daarop volgde een nieuwe gesprek tussen EFSA en de parlementsleden en dat had een verrassende uitkomst, want EFSA is nu toch bereid om de ruwe data van de studies over te maken. Volgens de autoriteit moet deze informatie volstaan om onafhankelijke wetenschappers de mogelijkheid te geven de evaluatie te beoordelen die EFSA en de EU-lidstaten van glyfosaat hebben uitgevoerd.

In juli gaf de topman van de voedselveiligheidsautoriteit, Bernhard Url, nog te kennen dat de gebruikte studies eigendom zijn van de bedrijven en dat EFSA de wet zou schenden door die te publiceren. Met de bocht die EFSA nu maakt, zou de autoriteit het vertrouwen in zijn werk willen herstellen. EFSA kreeg al vaker het verwijt dat het eerder de belangen van de industrie verdedigt in plaats van de belangen van de consument.

Europarlementslid Bart Staes is tevreden met die toegeving van EFSA. “We zullen alles doorsturen naar onafhankelijke wetenschappers zodat zij de waarde van de studies kunnen beoordelen die voor het advies zijn gebruikt”, stelt hij. Dat zal een hele klus worden, want het gaat om 82 studies, goed voor meer dan 100.000 bladzijden.