Earth Overshoot Day valt ieder jaar een beetje vroeger

'Earth Overshoot Day', of de dag dat we de draagkracht van de aarde overschrijden, valt dit jaar op 13 augustus, zes dagen eerder dan in 2014. Vanaf donderdag begint de huidige wereldbevolking de natuurlijke rijkdom te verbruiken van de volgende generaties. We hebben dan evenveel verbruikt en vervuild als de planeet in één jaar tijd kan produceren en absorberen. De voorbije jaren viel de datum telkens enkele dagen eerder. De internationale denktank Global Footprint Network geeft op zijn website aan dat Earth Overshoot Day in 2006 nog in oktober viel. Op minder dan tien jaar tijd is deze symbolische datum dus twee maanden verschoven.

De datum van Earth Overshoot Day, een concept bedacht door de Britse denktank New Economics Foundation, wordt ieder jaar berekend door de internationale denktank Global Footprint Network. De bedoeling van de campagne is politieke leiders en burgers te laten nadenken over de kwestie. "Earth Overschoot Day is slechts een schatting van de richting die de consumptie van natuurlijke rijkdommen uitgaat. Toch is het de beste wetenschappelijke benadering van het verschil tussen de vraag naar natuurlijke rijkdommen en de capaciteit van onze planeet om daarin te voorzien", zegt de denktank.

Vanaf donderdag, na 7,5 maanden dus, is de ecologische voetafdruk van de mens dit jaar dus groter dan de capaciteit van de planeet om de natuurlijke rijkdommen weer aan te vullen en "afvalstoffen" te absorberen. Het gaat dan onder meer om CO2 die afkomstig is van menselijke activiteiten. Als de aarde de uitstoot ervan niet voldoende kan compenseren, stapelen broeikasgassen zich op in de atmosfeer en warmt de aarde op.

Earth Overshoot Day wordt berekend door de ecologische voetafdruk en de biocapaciteit van een gebied tegen elkaar af te wegen. Zeeën of bossen bijvoorbeeld dragen bij aan de biocapaciteit, omdat ze het natuurlijk aanbod versterken. De ecologische voetafdruk daarentegen hangt onder meer af van de CO2 die wordt uitgestoten bij de verbranding van fossiele brandstoffen. Zowel de biocapaciteit als de ecologische voetafdruk worden uitgedrukt in "globale hectare", wat overeenkomt met het globale gemiddelde van de biologische productiviteit van een hectare.

Vooral sinds de jaren 2000 is Earth Overschoot Day snel vroeger beginnen vallen. Toch is de problematiek niet nieuw: in de jaren ‘70 was er voor het eerst een "ecologisch deficit". Er zijn ook berekeningen per land. De Overshoot Day van België valt al op 13 maart. Dat komt voor een groot stuk doordat België relatief klein is en zeer dichtbevolkt. Sinds 1961, het eerste jaar dat het Global Footprint Network in rekening neemt, ligt de ecologische voetafdruk in België op gemiddeld vijf à zes globale hectare per persoon. De biocapaciteit daarentegen bedraagt ongeveer één globale hectare per persoon.

Koploper is Singapore. In 2015 valt Overshoot Day daar al op 2 januari. Sommige Europese landen, zoals Zweden bijvoorbeeld, hebben daarentegen een biocapaciteit die hoger ligt dan de ecologische voetafdruk. Zij hebben meer natuurlijke rijkdommen dan ze verbruiken.