Dagelijks 65.000 'eerlijke' bananen over de toonbank

De fairtrade-banaan bestaat tien jaar en doet het beter dan ooit. Zes procent van de in België verkochte bananen komt van de eerlijke handel. In 2002 werden in ons land 1,3 miljoen kilogram bananen met het label van Max Havelaar verkocht, in 2006 was dat al 4,1 miljoen kilogram, of 65.000 bananen per dag. Of het succes van de fairtrade-banaan bij ons iets te betekenen heeft voor de bananenboer aan de andere kant van de oceaan? "Dat is onmiskenbaar zo", zegt Dirk Steurs van Max Havelaar.

"Door fair trade en het rechtstreekse contact tussen de bananenboer en de uitvoerder blijft er geen geld meer plakken aan de talloze tussenhandelarens. Ik heb boeren gesproken die nu met een motor rondrijden. Vroeger hadden ze alleen maar een ezel", zegt Steurs, die net terug is van een missie in Peru. Het succesverhaal van de fairtrade-banaan geldt ook voor veel andere 'eerlijke' producten.

Het aantal eerlijke merken in de Belgische winkels bedraagt nu 91, tegenover 75 eind 2006. In 2002 werd in ons land 640.000 kilogram eerlijke koffie verkocht, in 2006 was dat ruim een miljoen kilogram. Bekende koffiemerken als Miko, Java en Rombouts hebben nu minstens één fairtrade-product. Waarom ze dat doen? Steurs: "Die motivatie is soms heel verschillend. Sommigen doen het uit schuldgevoel, anderen vanuit een gemeende overtuiging en velen ook uit commerciële overwegingen: ze zien dat het werkt".

Nieuw in het fairtrade-gamma zijn de katoenproducten: van oorstokjes en ontschminkingswatten over crèmes op basis van katoenolie tot T-shirts, lakens, ondergoed, sokken, handdoeken en badmatten. Op die laatste producten heeft Clarysse zich gestort, een West-Vlaamse producent van badstoffen en keukentextiel. Clarysse werkt met katoen uit Mali en Kameroen. "Zo kunnen wij een product bieden dat anderen niet hebben. En bovendien geloven wij in duurzaam ondernemen", zegt woordvoerder Tom Bonte. "De textielindustrie heeft immers niet altijd een goede naam als het gaat over arbeidsvoorwaarden".

Die keuze legt Clarysse geen windeieren. De fairtrade-producten van de weverij liggen nu ook te koop bij Marks & Spencer in Groot-Brittannië. Of fairtrade een niche blijft? Steurs denkt van niet. "De Britten en de Zwitsers zijn de grootste consumenten van fairtrade-producten ter wereld. Marks & Spencer verkoopt uitsluitend nog koffie en thee van de eerlijke handel. In Zwitserland is 55 procent van de verkochte bananen fairtrade. De Britse warenhuisketen Sainsbury's verkoopt alleen nog eerlijke bananen. Dat zijn geen niches meer, hé".(KS)

Meer informatie: Week van de Fair Trade