Codiplan en Vegaplan overtuigen steeds meer landbouwers

Op de jaarvergadering van Codiplan, Vegaplan en OVPG werd teruggeblikt op zeven jaar autocontrole. De sectorgidsen voor primaire plantaardige en dierlijke productie kennen een gestaag succes. Sinds 2004 sloten 15.564 landbouwers zich aan bij Vegaplan en op twee jaar tijd steeg het aantal Codiplan-gecertificeerden tot 3.014. De landbouwsector is daarmee een voorbeeld voor andere sectoren op het vlak van autocontrole.

"De kwaliteit van controles op de voedselveiligheid is fundamenteel", zegt Jean Renault in naam van gewezen minister van Landbouw Sabine Laruelle op de jaarvergadering van Codiplan, Vegaplan en OVPG (het overlegplatform voor de verwerking van en handel in plantaardige grondstoffen en producten).

Enerzijds zijn almaar complexere controlenormen nodig, anderzijds is het belangrijk de goede werking van ondernemingen niet te belemmeren door controles. De beheerders van de sectorgidsen Codiplan en Vegaplan trachten deze moeilijke oefening te maken en uit een terugblik op zeven jaar autocontrole blijkt dat ze slagen in die opdracht.

Een eerste stap op weg naar autocontrole was de ontwikkeling van de sectorgidsen. In 2006 werd een eerste versie van de gids voor primaire plantaardige productie uitgebracht, in 2008 volgde de gids voor primaire dierlijke productie. Vervolgens werden de eerste audits uitgevoerd. Landbouwers die zich de extra inspanningen getroosten, konden rekenen op een halvering van de bijdrage voor het Voedselagentschap en een vermindering van het aantal controles.

Het succes van autocontrole groeit, zowel bij primaire producenten als bij certificeringsorganen. Vandaag zijn elf certificeringsorganen erkend om audits uit te voeren in het kader van plantaardige productie, tien onder hen hebben ook een erkenning op zak voor dierlijke productie.

De gids voor plantaardige productie groeide van 4.127 aangesloten landbouwers in 2004 naar 15.564 gecertificeerden in 2010. Voor de vrij recent uitgekomen gids voor dierlijke productie ziet Marc Rosiers, secretaris van de Raad van Bestuur van Vegaplan en Codiplan, nog een stevig groeipotentieel: van 25 gecertificeerden in 2008 steeg hun aantal al naar 3.014 in 2010.

Jean Renault benadrukt dat het werk nog niet af is want het autocontrolesysteem moet nog beter worden afgestemd op de situatie van de producenten. Zo kan één gids voor zowel plantaardige als dierlijke primaire productie nog een flinke stap vooruit betekenen. Ook het gelijk stemmen van sectorgidsen en commerciële lastenboeken vraagt nog meer inzet van alle actoren.

Om landbouwers aan te zetten tot autocontrole, kreeg de bonus op de bijdrage voor het Voedselagentschap vanaf 2009 een tegenhanger in de vorm van een malus voor landbouwers die geen sectorgids naleven. In 2011 betaalt een landbouwer een bijdrage van 45 euro indien hij aansloot bij een sectorgids, zoniet betaalt hij 180 euro.

De sectorgidsen beheren gaat veel verder dan ze alleen maar schrijven. Codiplan en Vegaplan spelen ook een essentiële rol bij het succes van het autocontrolesysteem. De inhoud van een gids kan maar worden toegepast als de gids voldoende wordt verspreid, gepromoot en toegelicht bij het doelpubliek, aldus Renault.

In naam van Laruelle hoopt Renault dat het dynamisme van de beheerders en de wil om samen te werken met andere actoren blijven primeren zodat autocontrole niet meer wordt ervaren als een verplichting, maar als een groeiende motor van kwaliteit en veiligheid in de voedselketen.