Brouns brengt meer dan 7.000 hectare onder actief natuurbeheer
nieuwsVlaams minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) voorziet 747 miljoen euro voor vijf jaar stikstofsanering en heeft sinds de zomer van 2024 voor 7.131 hectare natuurbeheerplannen goedgekeurd. Dat blijkt uit cijfers die hij heeft toegelicht in het Vlaams Parlement. Oppositiepartij Groen vindt echter dat er nood is aan meer actie, en herinnert aan het INBO-rapport dat stelt dat 40 van de 46 habitats in Vlaanderen in slechte staat zijn.
In de Commissie voor Leefmilieu werd ingegaan op het recente INBO-rapport over de staat van de Vlaamse natuur. Daaruit blijkt dat de gedane inspanningen onvoldoende zijn om onze natuur erbovenop te helpen. 41 procent van de Europees beschermde plant- en diersoorten in Vlaanderen verkeert in een slechte staat van instandhouding, en het overgrote merendeel van de habitats zijn in slechte staat. “Het rapport bevestigt het gekende beeld: er is vooruitgang op het terrein, maar de uitdagingen blijven groot”, meldt het kabinet Brouns in een persbericht. Sinds de zomer van 2024 zijn 121 natuurbeheerplannen goedgekeurd, goed voor 7.131 hectare onder natuurbeheer. Welk aandeel van dit gebied agrarisch is, is bij de administratie niet bekend. Wel is het zo dat eventuele nieuwe landbouwgebieden enkel nog per uitzondering opgenomen worden.
"Meer ambitie nodig"
Groen-fractieleider Mieke Schauvliege vindt dat er meer inspanningen nodig zijn in het licht van het slechte INBO-rapport. In de commissie Landbouw verwijt ze de minister dat de huidige inspanningen onvoldoende zijn. Volgens haar is er meer ambitie nodig om een vergunningenstop te vermijden.
“De afbraak en de afbouw van onze natuur is een van de grote economische bedreigingen die er op dit ogenblik zijn. Dat zeg ik niet, dat zegt het World Economic Forum”, stelde ze in de Commissie. “Als u geen stappen vooruit zet, dan zal Europa zeggen dat u niet voldoet aan de voorwaarden van de Natuurherstelverordening. U wordt hiervoor gestraft, de vergunningsprocedure komt in het gedrang.”
Ook Bieke Verlinden (Vooruit) stelde zich vragen bij het tempo van de huidige aanpak. “Vlaanderen behoort opnieuw tot de regio’s in Europa waar de staat van instandhouding van habitats het slechtst is”, zegt ze. “Dat is geen abstract probleem dat enkel natuurgebieden aanbelangt. De kwaliteit van onze natuur bepaalt ook hoe goed we bestand zijn tegen droogte en wateroverlast, hoe sterk onze bodems blijven en hoe gezond onze leefomgeving is. Net daarom heeft Europa de Natuurherstelverordening goedgekeurd. Die verplicht de lidstaten om tegen 2030 minstens 30 procent van de gegarandeerde natuur effectief in herstel te brengen, met concrete herstelmaatregelen op het terrein.
Brouns geeft in een persbericht aan dat Vlaanderen het tempo van natuurherstel verder wil verhogen. “Daarbij zal vooral worden ingezet op de gebieden waar de natuur het meest onder druk staat”, meldt het kabinet. “Tot 2030 ligt de prioriteit bij het realiseren van de instandhoudingsdoelstellingen binnen de Natura-2000-gebieden, het netwerk van Europees beschermde natuurgebieden.”
Vooruitgang
Brouns benadrukt bovendien dat het rapport vooruitgang aantoont dankzij grootschalige herstelprojecten zoals Sigma, soortgerichte maatregelen en verbeteringen in de waterkwaliteit. “Die hebben onder meer bijgedragen aan de terugkeer van soorten zoals de fint en de otter. Ook het ecologisch bosbeheer in Vlaanderen werpt zijn vruchten af”, meldt het kabinet.
Een belangrijk instrument hiervoor zijn de natuurbeheerplannen. Via deze plannen worden gronden op lange termijn beheerd met duidelijke natuurdoelstellingen. Ook zijn er concrete beheers- en herstelmaatregelen, zoals aangepast maaibeheer, begrazing, bosbeheer, ingrepen in de waterhuishouding en het versterken van ecologische verbindingen.
Naast natuurbeheer wordt ook verder geïnvesteerd in de uitbreiding van natuurgebieden. In 2024 is 710 hectare aangekocht met Vlaamse steun, goed voor 22,26 miljoen euro aan subsidies. In 2025 kwam daar 532 hectare bij, met 14,97 miljoen euro aan bijkomende steun.
Stikstof
De minister kaartte op de Commissie ook nog aan hoe in 2026 en 2027 wordt ingezet op het sanerings- of herstelbeleid dat deel uitmaakt van de Programmatorische Aanpak Stikstof (PAS) en het Stikstofdecreet. “Voor deze stikstofsanering is in de periode 2025-2030 een provisioneel budget van 747 miljoen euro vastgelegd, waarvan respectievelijk 118 miljoen euro en 153 miljoen euro in 2026 en 2027”, verklaarde hij.
Blue Deal
Andy Pieters (N-VA) merkte op dat het INBO-rapport ook vraagt om een versnelling en schaalvergroting van de Blue Deal. Brouns benadrukte hoe er eind vorig jaar 100 miljoen euro extra is vrijgemaakt voor de Blue Deal, ondanks moeizame budgettaire tijden. Bovendien wijst hij op de recent ingevoerde vrijstelling van stedenbouwkundige vergunningsplicht voor het omvormen van bestaande gravitaire drainage naar peilgestuurde drainage. Ook het plaatsen van stuwen en andere ingrepen die de afstroom van water vertragen in onbevaarbare waterlopen en grachten zijn van groot belang.
“De uitdagingen voor onze natuur zijn groot, daar moeten we eerlijk over zijn. Maar tegelijk tonen deze nieuwe cijfers ook dat we vooruitgang boeken. Op vele duizenden hectaren werken we vandaag effectief aan herstel van natuur en biodiversiteit”, aldus nog de minister.
Nieuwe cijfers over beschermde natuur in Vlaanderen, Natuurpunt en Groen trekken aan de alarmbel
nieuwsBron: Eigen berichtgeving
