Boerenbond-cijfers bevestigen forse inkomensdaling

Boerenbond berekende het Vlaamse landbouwinkomen en noteert dit jaar een daling van 19 procent ten opzichte van 2013. Daarmee wordt bevestigd wat elke land- of tuinbouwer al maanden voelt: ondanks gedaalde kosten staat het inkomen van de Vlaamse boer zwaar onder druk. “Het jaar 2014 beloofde een goed boerenjaar te worden. De weersomstandigheden zaten mee, op lokale uitzonderingen na. Maar behalve opbrengst en kwaliteit wordt het inkomen vooral bepaald door de prijs die boer en tuinder krijgen voor hun producten. De handelsboycot van Rusland verstoorde de markt enorm en weerspiegelt zich in de eindproductiewaarde en vooral ook in het gemiddelde inkomen van de Vlaamse land- en tuinbouwers. De crisis is voelbaar op elk bedrijf”, zegt Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche.

Traditiegetrouw raamt Boerenbond eind september het inkomen van de ‘Vlaamse boerderij’. Deze raming gebeurt op basis van gegevens van producties en van evoluties van prijzen tijdens de eerste acht maanden van het jaar. Die worden vervolgens geëxtrapoleerd op jaarbasis, wat de voorbije jaren een goede raming van het jaarinkomen opleverde. In 2014 liep het echter anders. Als gevolg van de handelsboycot van land- en tuinbouwproducten die Rusland begin augustus instelde, werden in het najaar voor zowel een aantal plantaardige als dierlijke producten aanzienlijke prijsdalingen genoteerd. Het was onduidelijk hoe de prijzen verder zouden evolueren. Om die reden werd de raming van het landbouwinkomen uitgesteld tot het jaareinde.

De verdere prijsevoluties zijn nu gekend. Zoals verwacht hield de (forse) prijsdaling of lage prijs aan voor bepaalde producten zoals voor varkens, melk en aardappelen. Sommige prijzen herstelden zich deels. Denk aan de graanprijzen die de voorbije weken toenamen maar nog altijd ver onder de prijs van de voorbije jaren liggen. In de groenteteelt wordt algemeen genomen een lagere prijs genoteerd, vooral bij groenten in open lucht, en de fruitsector krijgt forse klappen voor wat de prijs van appels en peren betreft. De eindproductiewaarde ligt in de varkenshouderij tien procent lager dan vorig jaar. Ondanks de fors gedaalde melkprijs is de gemiddelde prijs in 2014 ongeveer gelijk aan die van 2013. De goede melkprijs in de eerste jaarhelft vangt de forse daling in de tweede jaarhelft op.

Voor de gehele plantaardige productie berekende Boerenbond een daling van de eindproductiewaarde met 12 procent ten opzichte van 2013. In de dierlijke productie – goed voor 65 procent van de omzet in de Vlaamse landbouw – noteert Boerenbond een daling met twee procent, maar dat verbergt een daling van tien procent in de Vlaamse varkenshouderij naast een stijging van vijf procent voor eieren, zes procent voor melk en vier procent voor braadkippen. Bij eieren omwille van een prijsstijging, bij melk en braadkippen omwille van een volumestijging. Globaal gezien, mocht Vlaanderen één grote boerderij zijn, resulteert dat in een daling van de eindproductiewaarde met zes procent.

2014 is het jaar waarin de energie- en voederkosten (beiden -8%) en de kost van meststoffen (-4%) afnamen. De kost van gewasbeschermingsmiddelen lag daarentegen beduidend hoger (+7%). Worden opbrengsten en kosten tegenover elkaar gezet, dan is het resultaat een forse inkomensdaling van 19 procent voor de hele sector. Door het feit dat er in 2014 minder landbouwers actief zijn dan in 2013, betekent dit voor de Vlaamse landbouwer een inkomensdaling van 17 procent per capita.

Volgens de ramingen van de FOD Economie daalde het aantal land- en tuinbouwbedrijven in Vlaanderen met 2,5 procent tegenover 2013. Die daling ligt in lijn met de voorbije jaren. Omgerekend in voltijdse arbeidskrachten zijn er op de Vlaamse land- en tuinbouwbedrijven nog 37.099 personen aan het werk. Het gemiddeld inkomen per voltijdse arbeidskracht in de land- en tuinbouw bedraagt 20.351 euro en zal naar verwachting 54 procent lager liggen dan het gemiddeld inkomen van de loontrekkenden in Vlaanderen.