"Biomultinationals nemen plaats in van olieconcerns"

De voorbije drie jaar verachtvoudigden de investeringen in de markt van biobrandstoffen. Tegen 2010 moet 5,75 procent van het transport in Europa op biobrandstof draaien, en dat moet 10 procent worden tegen 2020. "We ruilen de almacht van de olieconcerns in voor de macht van biomultinationals", klaagt Eric Holt-Giménez in een opiniestuk in de International Herald Tribune. De man in kwestie staat aan het hoofd van First Food, een gezaghebbende non-profit studiedienst die oplossingen zoekt voor de honger in de wereld.

Planten halen CO2 uit de lucht, en meer biobrandstof betekent minder verbruik van olie, gas of steenkool. "Maar in de eindbalans zorgen ontbossing, verbranden van afval, ontginning van veen, intensieve landbouw, en het vrijgeven van CO2 door de ontboste grond voor meer uitstoot van CO2", zo luidt de kritiek van Giménez. De productie van een ton palmolie bijvoorbeeld zou 33 ton CO2 veroorzaken of tien keer meer dan olie.

De allerarmsten spenderen de helft tot 80 procent van hun gezinsbudget aan voedsel. Omdat voedselgewassen en biobrandstof elkaar beconcurreren, zal zowel de prijs van land als van water stijgen. Holt-Giménez voorspelt dat de prijs van basisvoedsel met 20 tot 33 procent zal toenemen tegen 2010. En de familiale landbouw zou ook al niet gediend zijn met de opkomst van energiegewassen: traditionele familielandbouw zorgt voor 35 jobs per 100 hectare. Oliepalmen en suikerriet zijn daarentegen slechts goed voor tien jobs. Soja staat gelijk aan nauwelijks één job per 200 hectare. "De sojaplantages hebben in Brazilië, Argentinië, Paraguay en Bolivia al honderdduizenden boeren verdreven", zegt Holt-Giménez.

Voorstanders van biobrandstof argumenteren dat de gewassen kunnen worden verbouwd op arme, braakliggende gronden. Dat klopt alleszins niet in Brazilië, merkt Holt-Giménez op. De 200 miljoen hectare die in dat land werden aangeduid voor de bio-industrie, zijn uiterst kwetsbare gebieden die eerst ontbost moeten worden. Soja is nu goed voor 40 procent van alle biobrandstof in Brazilië.

Oostenrijkse en Duitse wetenschappers becijferden dat de mensheid nu al voor een kwart beslag legt op de biocapaciteit van de planeet. Landbouw neemt daarvan iets meer dan de helft voor zijn rekening. "Grootschalige biobrandstofprojecten zullen nog bijkomende druk uitoefenen op ons ecosysteem dat al zwaar onder druk staat". Eric Holt-Giménez pleit voor een moratorium op biobrandstof. Die verschaft de nodige tijd om de nieuwe sector te reguleren, luidt de redenering.(KS)

Meer informatie: Biofuels--Myths of the Agro-fuels Transition