Bijna 1.800 boeren willen investeren in suikerfabriek

Hoever het staat met de nieuwbouw van een coöperatieve suikerfabriek in Seneffe – een wild idee van Waalse bietentelers dat steeds meer vorm krijgt – komen we te weten in vakblad De Bietplanter. Kort voor de jaarwisseling hebben meer dan 1.750 akkerbouwers de intentie getoond om te participeren. Samen zouden ze meer dan 1,5 miljoen ton bieten kunnen aanvoeren, waarmee het vereiste minimum bereikt is om de fabriek optimaal te doen draaien. De investering wordt geschat op 300 miljoen euro, waarvan de telers 50 miljoen euro kunnen ophoesten door een eigen inbreng van 30 euro per ton bieten.

De onzekerheid in de suikersector, onder meer door de overproductie na het verdwijnen van het quotum en de bijzonder stroef verlopen onderhandelingen tussen bietentelers en Tiense Suikerraffinaderij, heeft er voor gezorgd dat primaire producenten het heft zelf in handen willen nemen. Het idee om een nieuwe suikerfabriek te bouwen en die zelf uit te baten, ontstond in de schoot van de Vereniging van Waalse bietenplanters (ABW). Inmiddels is de haalbaarheidsstudie afgerond en engageerden meer dan 1.750 akkerbouwers zich om jaarlijks minimaal 1,5 miljoen ton bieten aan te voeren. Als eigen inbreng is hen voorgesteld om 30 euro per ton bieten te betalen.

Het prijskaartje om in Seneffe een nieuwe suikerfabriek op te trekken, zou om en bij de 300 miljoen euro bedragen. Adviesbureau Innovity, dat het traject begeleidt, wordt geciteerd in vakblad Boerderij wanneer het over de financiering gaat. De telers zouden 50 miljoen euro bijeen brengen. Bij de Waalse investeringsmaatschappij is aangeklopt voor een extra 30 miljoen euro. Voor de resterende 220 miljoen euro voeren de initiatiefnemers gesprekken met de Europese Investeringsbank en met vier Belgische banken. Een studiebureau werd ingeschakeld om het vergunningentraject te regelen. Beide processen gaan een half jaar tot een jaar duren.

Als de vergunningen en de financiering rond zijn, dan start de bouw in maart 2019. Jean-Francois Gosse, directeur van adviesbureau Innovity, vertelt aan Boerderij: “Ingenieursbureau De Smet maakt een ontwerp voor de fabriek, waarbij veel aandacht is voor energiebesparing en milieubescherming. Daardoor kunnen we straks zeer rendabel bieten verwerken tot suiker. Het bedrijfsplan is zo opgesteld dat de rentabiliteit ook verzekerd is bij een lage suikerprijs en hoge energieprijzen. De fabriek moet startklaar zijn in september 2021. Dan is het voor het eerst in 30 jaar dat er weer een nieuwe bietenfabriek is gebouwd in Europa.” Op de vraag of dat wel zo verstandig is op een moment dat de suikermarkt verzadigd is, wordt als volgt geanticipeerd: “Het projectteam krijgt signalen dat er wel degelijk interesse is in een markt die vandaag zeer volatiel is, en op zoek is naar nieuwe evenwichten na afschaffing van de quota.”

De locatie waar de suikerfabriek zou komen, is in de loop van het traject veranderd. Op de oude plek in Seneffe zouden de bezinkingsbekkens in landschappelijk waardevol agrarisch gebied gelegen hebben, en was een vlotte verkeersdoorstroming niet verzekerd. De nieuwe site die de voorkeur heeft, ligt nog altijd op het grondgebied van Seneffe maar wel vijf kilometer verderop. Er is meer ruimte, het hogedrukgasnetwerk van Fluxys is dichterbij en de bereikbaarheid is beter. De nieuwe fabriek zou 14.000 ton bieten per dag verwerken en 90 directe jobs creëren, en nog eens drie tot vier keer zoveel afgeleide jobs.

Landbouwers kunnen nog steeds de niet-bindende intentieverklaring online invullen en opsturen waarmee ze aangeven dat ze willen aansluiten bij de coöperatie van bietentelers. Tot dusver hebben vooral Waalse en in mindere mate ook Noord-Franse telers dat gedaan. “Vanuit Vlaanderen was er zeker interesse op de informatievergaderingen, maar hebben we nog niet zoveel intentieverklaringen van landbouwers mogen ontvangen”, vertelt Jean-François Gosse van Innovity aan VILT, en hij zegt er meteen bij: “Het idee mag dan wel gegroeid zijn in Wallonië, het project staat open voor iedereen.”

Meer info: project Serres