Belgisch biotechbedrijf ontwikkelt esca-remedie

Het Belgische biotechbedrijf Bi-Pa heeft een biologische remedie ontwikkeld tegen esca, een schimmelinfectie die een derde van de wijngaarden treft. Vintec, een biologische preventiekuur na het snoeien, maakt gebruik van goedaardige schimmels die zich in het hout nestelen en geen plaats laten voor de schimmels die esca veroorzaken. Na een ontwikkelingsfase van negen jaar verwacht het bedrijf de homologatie van het product door de Europese autoriteiten voor het einde van 2015.

Esca is een schimmelziekte die al door de Grieken en Romeinen werd beschreven als een hardnekkig kwaad. Wijnranken die door de ziekte getroffen worden, rotten van binnenuit. Ook de sapstroom wordt aangetast, waardoor de bladeren en vruchten afsterven. De kwaadaardige schimmel dringt de wijnrank binnen via de 'wonden' die overblijven na het snoeien. De ziekte sluimert zo'n acht jaar voor de symptomen aan het licht komen, en dan is het meestal te laat.

Een werkbare chemische remedie om de schimmel te bestrijden werd nooit gevonden: natriumarseniet hield de ziekte wel enigszins in bedwang, maar de schadelijke langetermijneffecten voor mens en natuur leidden ertoe dat het product in 2001 definitief uit de landbouw verbannen werd. Een wijnbouwer kon sindsdien alleen hopen dat zijn wijngaard van de infectie gespaard bleef. Niettemin wordt 30 procent van de wijngaarden vandaag door de ziekte getroffen.

De oplossing voor deze plaag zou weleens uit België kunnen komen. Het Londerzeelse Bi-Pa, een spin-off van het eveneens Belgische Belchim Crop Protection, presenteert Vintec, een biologische preventiekuur na het snoeien. Het middel maakt gebruik van goedaardige schimmels, die zich in het hout nestelen en geen plaats laten voor de schimmels die esca veroorzaken. Na een ontwikkelingsfase van negen jaar verwacht het bedrijf de homologatie van het product door de Europese autoriteiten voor het einde van 2015.

“De grote spelers focussen voorlopig meer op de massateelten, zoals tarwe, rijst en soja”, verklaart ceo Johan De Saegher de keuze voor een nichesector. “Het gaat om ettelijke miljoenen hectaren in landbouwoppervlakte. De wijnbouw zit daar, met wereldwijd zo'n 8 miljoen hectare, ver onder. Wij focussen op applicaties in teelten die voldoende groot zijn en nooit een adequate chemische oplossing gekregen hebben”

“Esca is inderdaad een ziekte waar weinigen geen last van hebben”, zegt ook Kris Vandenwijngaert, coördinator van het Kennis- en Onderzoekscentrum Wijnbouw in Sint-Truiden. “Een efficiënte preventie heeft vooral met hygiëne te maken: de snoeischaar steeds zorgvuldig ontsmetten en grove wonden afdekken. Ook de ‘zachte snoei’-methode is een doeltreffende manier om esca te voorkomen. Met de zachte snoeimethode wordt ernaar gestreefd om druivenplanten te geleiden door enkel in jong hout te snoeien.”