Begin van het einde van de pootgoedteelt?

Aardappelteelt kan er in de toekomst totaal anders uitzien, met dank aan onze noorderburen. Waar er nu tweeënhalve ton pootgoed per hectare nodig is, lijkt het niet langer uitgesloten dat akkerbouwers hun aardappelen in de toekomst gaan zaaien in plaats van planten. De Nederlandse veredelaar Solynta slaagt erin om aardappelen te telen uit zaadjes. Een 25 à 30 gram aardappelzaad zou volstaan voor een hectare aardappelen. De voordelen zijn naar verluidt groot: gezonder uitgangsmateriaal voor de teelt, lagere kosten voor transport en opslag, dure pootmachines worden overbodig en de veredeling van nieuwe en betere variëteiten zou veel sneller kunnen. Dat doet dromen van een plaagresistente aardappel.

Het idee om aardappels te winnen uit zaad leeft al lang. Er is veel onderzoek naar gebeurd, maar altijd zonder succes zodat iedereen het erover eens was dat dit niet mogelijk is. Maar het Nederlandse bedrijf Solynta geeft de sceptici lik op stuk want de eerste bruikbare aardappelen uit zaad zouden een feit zijn. Voor aardappels, het derde voedselgewas ter wereld, is dit een ongezien grote innovatie. In Nederland groeit het vertrouwen in de doorbraak want na de Food Valley Award in 2012 won Solynta dit jaar het Nationaal Icoon, uitgereikt door het ministerie van Economische Zaken.

Dankzij de nieuwe veredelingstechniek kan het genetisch materiaal van de aardappel op een meer efficiënte manier worden verbeterd. Een nieuwe variëteit veredelen, zou maar vier jaar meer in beslag nemen, tegenover meer dan 15 jaar wanneer veredelaars aan de slag moeten met knollen. Dat geeft op zijn beurt weer uitzicht op hogere opbrengsten en een betere ziekteresistentie. Solynta wil al in 2018 op de markt komen met een variëteit die plaagresistent is. Wereldwijd is phytophtora één van de belangrijkste aardappelziektes en er worden grote hoeveelheden chemische gewasbeschermingsmiddelen gebruikt om deze schimmelaantasting te bestrijden.

De techniek die Solynta heeft ontwikkeld, komt voort uit de zaadveredeling van tomaten. Net als aardappelen behoren tomaten tot de nachtschadefamilie. Het Nederlandse vakblad Boerderij bestempelt de Solynta-technologie als een hoopvol alternatief voor de veelbesproken genetische modificatie. Eén aardappelplant kan meer dan 10.000 zaden produceren zodat de vermeerdering van hybride aardappelen bijzonder snel kan gaan. Wordt het zaaien van aardappelen eenmaal gemeengoed, dan is pootgoedteelt en al wat daarbij komt kijken in één klap overbodig.

Voor Solynta was het lange tijd zoeken naar financiering, maar ondertussen toonde ook de Nederlandse overheid zich bereid om in Solynta te investeren. Het bedrijf ontving een innovatiekrediet in de vorm van een lening ter waarde van 3,4 miljoen euro. Daarnaast investeerden enkele private partijen in het project.