Ark van Noach had boeren aan boord

Toen achtduizend jaar geleden de laatste ijstijd afliep en de Noord-Amerikaanse ijskap smolt, rees de zeespiegel wereldwijd bijna anderhalve meter. De zeestraat de Bosporus, destijds een landbrug tussen de zoute Middellandse Zee en de zoete Zwarte Zee, begaf het. De Zwarte Zee overstroomde, wat vermoedelijk de aanleiding vormde tot de mythe over de zondvloed en de ark van Noach. Alleen nam die mythologische ark geen dieren aan boord, maar boeren, denken Britse en Australische geologen.

De onderzoekers wijzen erop dat kort na de waterramp de landbouw en het pottenbakken in Europa tot grote bloei kwamen. Het rijk van de jager-verzamelaars uit de middenste steentijd (het mesolithicum) liep daarmee af en de jongere steentijd (het neolithicum) nam een aanvang. Maar of er een verband was tussen de stijgende zeespiegel en de sociale omwenteling, bleef onduidelijk.

De geologen van de universiteiten van Exeter en Wollongong reconstrueerden daarom met behulp van koolstof 14-datering de kustlijn van de Middellandse en de Zwarte Zee voor en na de zeespiegelstijging. Ze schatten dat omstreeks 8.300 jaar geleden bijna 73.000 vierkante kilometer land in zee verdween, over een periode van 34 jaar. Uitgaande van de vermoedelijke bevolkingsdichtheid in die tijd moesten 145.000 mensen op de vlucht voor het wassende water.

"Toen de Zwarte Zee overstroomde, moet het hebben geleken of de hele wereld onder water liep", aldus geoloog Chris Turner. Archeologische vondsten suggereren dat in Griekenland en op de Balkan al landbouw werd bedreven en potten werden gebakken voor de zondvloed er kwam. Verdreven door het water, moeten deze eerste boeren naar het westen zijn gevlucht, waarbij ze hun kennis van landbouw en pottenbakkerij met zich meenamen en die doorgaven aan jager-verzamelaars uit de nieuw veroverde streken.

Zo bekeken, heeft de 'ark' niet de dierenwereld, maar de landbouw aan boord genomen en voor de zondvloed behoed, schrijven de onderzoekers in de Quaternary Science Reviews.(KS)