Akkoord over CETA is een feit

De leiders van de federale regering en de deelstaten hebben een akkoord bereikt over het Belgische standpunt omtrent het Europees-Canadese vrijhandelsverdrag CETA. Het federale parlement en de parlementen van de deelstaten moeten zich voor vrijdag middernacht uitspreken. Als zij het licht op groen zetten, kan België zijn fiat geven voor de ondertekening van CETA. Vanuit de landbouworganisaties werd met gemengde gevoelens uitgekeken naar de ratificering van het akkoord. Voor Boerenbond was de Waalse positie “onbegrijpelijk”, terwijl ABS heel wat bezorgdheden van de Waalse landbouwsector deelt.

Na dagenlange onderhandelingen en uitvoerig politiek getouwtrek zijn de federale regering en de deelstaten tot een akkoord gekomen over het Belgische CETA-standpunt, waardoor België het akkoord kan goedkeuren. "Dit is goed nieuws voor de Belgische positie in Europa", zo kondigde premier Charles Michel het Belgische compromis aan. "Het laatste woord is aan de betrokken parlementen", aldus de premier. De teksten werden al overgemaakt aan de Europese Commissie en de Europese Raad.

Europa wachtte al meer dan een week op het fiat van België om CETA te ondertekenen. Normaliter hadden Tusk, Juncker en de Canadese president Trudeau het verdrag donderdag 27 oktober moeten ondertekenen op een top in Brussel, maar door de onenigheid in België vielen die plannen in het water. Het is nog onduidelijk wanneer de top alsnog kan doorgaan.

"We zijn heel tevreden dat men tegemoet is kunnen komen aan onze bekommernissen", zo reageerde de Waalse minister-president Paul Magnette, die de Franstalige weerstand tegen het akkoord belichaamde. "We hebben steeds gevochten voor verdragen die de sociale normen en milieunormen versterken en onze openbare diensten beschermen, voor verdragen die geen private arbitrage bevatten maar enkel volledig publieke rechtspraak. Dat alles is voortaan verworven. Dat is niet enkel voor Wallonië belangrijk, maar voor alle Europeanen", aldus Magnette.

Magnette kantte zich onder meer tegen het systeem voor de beslechting van geschillen tussen overheden en investeerders (ICS) dat CETA in het leven roept. Ook andere Franstalige bezwaren worden weerspiegeld in de verklaring. Zo beklemtoont de tekst dat de federale overheid of een deelstaat bevoegd voor landbouw vrijwaringsclausules kan activeren indien er marktonevenwichten opduiken, ook wanneer dat slechts voor één product geldt. België herbevestigt ook dat CETA geen invloed mag hebben op de Europese wetgeving over genetisch gemodificeerde gewassen en dat het voorzorgsbeginsel overeind blijft.

Na de ondertekening van CETA door de leiders van Canada en de Europese Unie moet ook het Europees Parlement zich uitspreken. Nadien kan het Europese luik van het handelsverdrag reeds voorlopig in werking treden. Daar hoort het ICS niet bij. Nadien moeten ook de parlementen in de 28 EU-lidstaten het verdrag nog ratificeren. In de Belgische verklaring wordt er nogmaals op gehamerd dat de instemmingsprocedure in één van de deelstaten kan leiden tot "de permanente" en "definitieve" mislukking van het ratificatieproces van CETA.

Eerder had het Ketenoverleg al sterk aangedrongen op het zo snel mogelijk ondertekenen van het akkoord. Vanuit producentenhoek hadden zowel Boerenbond als ABS zich al meerdere malen uitgesproken over CETA. Voor Boerenbond-voorzitter Sonja De Becker was de Waalse houding “onbegrijpelijk”. Ze verwijst naar de bepalingen omtrent eerlijke concurrentie en gelijk speelveld, en naar de lange lijst Europese streekproducten die bescherming genieten. “Laat ons tenslotte niet vergeten dat onze Vlaamse landbouw bijzonder exportgericht is”, voegt ze daaraan toe. “Dit verdrag niet aanvaarden, is ronduit een gemiste kans om onze exportpositie te verbeteren.”

ABS-voorzitter Hendrik Vandamme ziet daarentegen wel heel wat redenen om zich zorgen te maken over de impact van CETA. Hij vreest dat onvoldoende garanties op het vlak van voedselveiligheid, productievoorwaarden, milieunormen en het gebruik van groeibevorderaars voor oneerlijke concurrentie kunnen zorgen. ABS vertolkte op de Franstalige zender RTL de stem van de (bezorgde) Vlaamse land- en tuinbouwers, verwijzend naar rapporten en studies die bewijzen “dat de vleesproducerende sectoren in Europa de grote verliezers zullen zijn”.

Boerenbond ziet dan weer geen graten in de invoercontingenten die voorzien zijn voor varkens- en rundvlees: “Die zijn dermate klein in vergelijking met onze Europese en Belgische productie dat – als ze al worden ingevuld – ze geen enkele impact hebben op onze markt”, aldus De Becker. “Of denken we nu echt dat de invoer van een volume Canadees varkensvlees dat 0,37 procent van de Europese varkensvleesconsumptie bedraagt en dat dan nog moet geproduceerd zijn volgens het EU-standaardlastenboek (wat niet het standaardlastenboek van Canada is) de doodsteek van onze Vlaamse varkenshouderij betekent?”

Bij ABS denken ze daar anders over. “Tijdens het RTL-debat kreeg ik te horen dat het toch “maar” over 0,4 procent van de Europese varkensvleesconsumptie gaat”, zo zegt hij, “maar dat argument houdt geen steek. Extra volumes laten invoeren op een markt die ruim zelfvoorzienend is en die verzadigd is door het Russisch embargo en de slabakkende Chinese vraag getuigt van een totaal gebrek aan voeling bij de Europese Unie met de gevoeligheden van de sector.” Enkel voor de bijkomende export van bewerkte groenten en fruit en misschien voor de groentesector ziet ABS kansen.