"Afrikaanse landbouw gebaat bij private investeringen"

Vredeseilanden is van mening dat ook de private sector een rol heeft te spelen om de Afrikaanse boeren uit de armoede te halen. “Ngo’s vrezen doorgaans dat dit enkel meer honger en verdrukking zal veroorzaken, maar dat is fout. Een voedselsysteem zonder voedselverwerkende bedrijven of supermarkten is ondenkbaar. Waarom dan niet meer zoeken naar win-win-oplossingen?”, vraagt Vredeseilanden zich af.

Op de jongste bijeenkomst van de G8 stond het wereldwijde voedselvraagstuk hoog op de agenda. Tijdens een vorige ontmoeting engageerden de wereldleiders zich om samen met de Afrikaanse partners de voedselonzekerheid op het continent te bestrijden. Ze riepen daarvoor de ‘New Alliance for Food Security and Nutrition’ in het leven. Het initiatief wil in de komende tien jaar 50 miljoen mensen uit de armoede halen.

Dat moet enerzijds gebeuren door meer publieke investeringen van Afrikaanse overheden in de landbouwsector en anderzijds door meer grote investeringen vanuit de private sector om de productiviteit en het inkomen van de producenten te verhogen. Vredeseilanden is voorstander van deze hernieuwde focus op de verantwoordelijkheid van de private sector om het hongerprobleem aan te pakken.

Nochtans staan heel wat andere ngo’s huiverachtig tegenover deze private investeringen omdat een bedrijf steeds op zoek is naar winst. “Maar het is te gemakkelijk om langs de kant te schreeuwen dat een versterkte rol voor de private sector in de aanpak van de globale voedselproblematiek fout is en enkel meer honger en verdrukking zal veroorzaken. Bedrijven, zowel kleine voedselverwerkende KMO’s als grote voedingsmultinationals, spelen een cruciale rol in onze voedselketen”, reageert Vredeseilanden.

Ook al bestaan er volgens de organisatie wereldwijd waardevolle alternatieven waarbij er rechtstreeks van producent aan consument verkocht wordt, toch blijft dit een niche. “Een voedselsysteem zonder voedselverwerkende bedrijven of supermarkten is vandaag de dag ondenkbaar. Zij kopen hun grondstoffen aan bij de producenten, zorgen voor verwerking en verkopen aan de consument. Het zijn dus belangrijke spelers die onmisbaar en nodig zijn”, klinkt het.

Vredeseilanden is er daarom van overtuigd dat er meer gezocht moet worden naar win-win-oplossingen. “Enerzijds moeten bedrijven winst kunnen maken om werkgelegenheid te creëren en ons voedselsysteem en de economie draaiende te houden. Maar anderzijds is er ook een grotere winst nodig voor miljoenen boeren in ontwikkelingslanden die nu amper een kostendekkende prijs krijgen voor de gewassen die ze telen. Daardoor is hun inkomen te laag en kunnen er geen nieuwe investeringen gedaan worden om hun bedrijven leefbaar te houden”, meent de ngo.

Volgens Vredeseilanden bestaat de taak van overheden erin te zorgen voor publieke infrastructuur, scholing en een stimulerend institutioneel kader dat boeren bijvoorbeeld toelaat zich commercieel te organiseren en dat hen zekerheid geeft over grondrechten. Voor bedrijven ziet het de taak weggelegd om te zorgen voor contracten op langere termijn, om gerichte training te verzorgen rond kwaliteitsstandaarden en om contracten voor te financieren zodat boeren hun zaden en meststoffen kunnen voorfinancieren.

Vredeseilanden wil dat er gezocht wordt naar nieuwe businessmodellen om kleine producenten te engageren in de toeleveringsketens van voedselverwerkende bedrijven. “Als boeren daarbij een billijk deel van de winst kunnen opstrijken, is dat de efficiëntste vorm van armoedebestrijding”, klinkt het. De ngo benadrukt ook dat grondstoffen steeds schaarser worden en dat de wereldbevolking blijft groeien. “Het grootste productiepotentieel zit nu net bij die boerenfamilies die vandaag amper rondkomen. Private investeringen kunnen meehelpen dat potentieel waar te maken.”

De organisatie wil daarmee niet gezegd hebben dat ngo’s hun kritische houding overboord moeten gooien. “Maar we kunnen ons evenmin veroorloven om deze kansen af te houden. Daarom lanceren we een oproep aan de leiders van de G8, de betrokken Afrikaanse overheden, de ‘New Alliance’ en aan alle Belgische spelers die hier invloed kunnen uitoefenen: neem steeds de uitdagingen van kleinschalige producenten in beschouwing en kijk samen met hun vertegenwoordigers waar precies investeringen nodig zijn. Enkel met engagementen op lange termijn kan men zowel de bedrijfsbelangen als de belangen van deze miljoenen boerenfamilies dienen.”