Afnemers te kijk gezet die varkensboer laten vallen

Dinsdag zaten de actoren van het Ketenoverleg samen om de beloofde steun voor Belgische varkensboeren te concretiseren, maar volgens de landbouworganisaties is dat uitgedraaid op een mislukking. "Na drie maanden overleg stellen we met spijt vast dat de partners van het ketenoverleg geen enkel aanvaardbaar voorstel op tafel hebben gelegd, ondanks de beloftes die deze zomer zijn gemaakt", luidt het in een gezamenlijk persbericht van Boerenbond en ABS aan Vlaamse kant en FWA en Fugea aan Waalse kant. Aan producentenzijde spreekt men van woordbreuk. Warenhuisketens, slachthuizen en vleesverwerkers krijgen de volgende dagen varkenshouders over de vloer. Wie zich niet engageert voor het solidariteitsfonds wordt te kijk gezet op de website www.wiesteuntvarkenshouders.be. Solidariteit wordt uiteraard ook beloond met een naamsvermelding.

Eind deze zomer was tussen de landbouworganisaties enerzijds en de distributie en de voedingsindustrie anderzijds afgesproken dat de Belgische varkensboeren en melkveehouders op respectievelijk 30 en 46 miljoen euro eenmalige steun konden rekenen. Deze sectoren verkeren al een tijdje in een penibele situatie door de te lage prijzen voor hun producten. Daarnaast werd ook afgesproken om op lange termijn een structureel mechanisme op poten te zetten om de prijsvolatiliteit te milderen.

Terwijl de afspraken voor de melkveehouders punctueel werden nageleefd, was dat voor de varkenssector niet het geval. Een recent voorstel van de distributiesector en de vleesindustrie werd als onaanvaardbaar beschouwd en dinsdag kon men niet anders dan "de mislukking van het ketenoverleg" vaststellen, aldus de landbouworganisaties. Boerenbond, ABS, FWA en Fugea hebben er van meet af aan rekening mee gehouden dat de uitwerking van de varkenstoeslag meer tijd zou vergen. Om te beginnen is er, anders dan bij melk, geen voorbeeld van een eenmalige ketentoeslag uit het recent verleden. Bovendien is de varkensketen complexer en minder transparant.

Drie maanden hebben de landbouworganisaties geduld getoond maar nu reageren ze gepikeerd omdat de deadline van 15 december verstreken is zonder een nieuw en verdedigbaar voorstel vanwege de afnemers. Met een bedrag van 10 miljoen euro wijkt het voorstel te fel af van het oorspronkelijk akkoord, namelijk een gegarandeerde toeslag van 24 miljoen euro en een engagement voor nog eens zes miljoen euro extra. Ook zijn er geen garanties op uitbetaling. “Blijkbaar slagen onze afnemers er niet in om hun engagement na te komen”, stellen de voorzitters van Boerenbond, ABS, FWA en Fugea vast. “De crisis komt zo ten volle op de schouders van de varkenshouders terwijl de agrovoedingsketen een sterk geheel zou moeten vormen waar aandacht is voor solidariteit tussen de schakels”, zeggen de voorzitters.

Het feit dat de partners van de keten woordbreuk plegen, komt hard aan bij de zeugenhouders, aan wie de toeslag zou uitbetaald worden. Daarom hebben de landbouworganisaties beslist om naar de grootwarenhuisketens en de bedrijven van de vleesindustrie te trekken. “Als het ons niet lukt om de federaties van de handel (Comeos) en van de vleesindustrie (FEVIA, Fenavian en FEBEV) hun afspraak te doen nakomen, trekken we naar hun individuele leden en vragen we hén of zij het engagement willen nakomen”, klinkt het.

Varkenshouders gaan de komende dagen dus op bezoek bij supermarkten, slachthuizen en vleesverwerkers. Zij zullen vragen om een engagementsverklaring te ondertekenen en aan te geven welk bedrag het bedrijf in kwestie wil bijdragen aan een solidariteitsfonds voor de Belgische zeugenhouders. De namen van de bedrijven die zich engageren, maar ook de namen van zij die dat niet willen doen, zullen publiek gemaakt worden. Ze worden vanaf vrijdag 18 december vermeld op de website www.wiesteuntvarkenshouders.be. “De consument mag weten of hun supermarkt of vleesproducent zo duurzaam werkt als ze zo graag beweren. Naast ecologische duurzaamheid is er ook economische duurzaamheid. Varkenshouders verdienen een leefbaar loon en daar draagt de hele keten zijn verantwoordelijkheid in”, stellen de voorzitters.