Afkalvend EU-beleid maakt suikerbietentelers benauwd

Daags nadat we schreven dat bij suikerbietentelers onzekerheid heerst omdat Europa zijn marktbescherming afbouwt – de suikerquota verdwijnen net zoals de melkquota – verduidelijkt belangenverdediger CBB de problemen. De suikerprijs op de wereldmarkt staat op zijn laagste peil sinds jaren. De Europese suikerprijs daalde tot een niveau dat nauwelijks nog de productiekosten dekt van de meest performante Europese suikerfabrikanten. Door de slechte conjunctuur ontvangt een akkerbouwer al twee campagnes de minimum bietprijs van 26,29 euro voor één ton bieten. Onhoudbaar, klinkt het.

In de verslaggeving over de boerenbetoging in Brussel worden de varkens- en melkveehouderij steevast genoemd als sectoren waar het heel slecht gaat. Andere sectoren, die minder in de schijnwerpers staan, zijn daarom niet veel beter af. Zo hebben ook de suikerbietentelers redenen om te betogen. Volgens een kostprijsanalyse van de Vlaamse landbouwadministratie bedraagt de gemiddelde productiekost voor één ton bieten in Vlaanderen 28 euro. Aangezien telers al twee jaar enkel de minimumprijs van 26,29 euro ontvangen, zonder nabetaling, produceren de meesten ofwel nauwelijks kostendekkend, ofwel met verlies. “Ook voor bietentelers zijn dus het barre tijden!”, roept CBB uit.

De betoging in Brussel is naar verluidt cruciaal om de Europese beleidsmakers bewust te maken van de ernst van de crisis en de nood aan een echt beleid voor de landbouw. CBB steunt de eisenbundel van het Agrofront en deelt de mening dat crisismaatregelen moeten gefinancierd worden uit de algemene Europese begroting en niet uit het crisisfonds dat de Europese boeren zelf spekken. CBB: “De verhoogde volatiliteit die ontstaat door de verminderde regulering moet dringend aangepakt worden met efficiënte instrumenten. Als de productie tijdelijk verminderd wordt om het aanbod beter op de vraag af te stemmen, dan moet dit worden gecompenseerd voor de landbouwers.” Verder verwelkomt CBB ook de eis van het Agrofront om de onderhandelingspositie van de landbouwers te versterken in een eerlijke keten.

Gelet op de afschaffing van het suikerquotum in 2017 staan ook specifieke eisen voor de suikerbietsector op het verlanglijstje van CBB: “Schep klaarheid over de interpretatie van de GMO-teksten over collectieve onderhandeling in de suikerketen. Na het wegvallen van de quota worden ketenoverleg en goede interprofessionele afspraken nog crucialer. Daarom betreuren we dat er stemmen opgaan voor een restrictieve interpretatie van de Europese regels omtrent collectief onderhandelen. Het Europees landbouwbeleid en de gemeenschappelijke marktordening (GMO) hebben nochtans duidelijk als doelstelling de onderhandelingspositie van de landbouwers te versterken.”

Vanzelfsprekend bepleit CBB een bietenprijs die loont voor de telers: “Landbouwers zijn ondernemers die nood hebben aan een prijs die hun productiekosten dekt en bovendien een winstmarge genereert om hun bedrijf leefbaar te houden. Het is de tweede campagne dat akkerbouwers slechts de minimumprijs zullen ontvangen voor hun suikerbieten. Dit is niet duurzaam.” In de onderhandelingen met de suikerfabrieken ter voorbereiding van het postquotumtijdperk zal CBB streven naar een billijke en gelijke verdeling van de toegevoegde waarde binnen de keten. Die onderhandelingen zullen “transparant en in een geest van partnerschap” voortgezet worden.

De maandelijkse prijsrapportering door de Europese Commissie vinden de bietentelers een heel belangrijke tool met het oog op een billijke verdeling van de toegevoegde waarde over de keten. “Het is belangrijk om over correcte en gedetailleerde informatie te beschikken.” CBB pleit voor het behoud van een verbeterde prijsrapportering met informatie per land. Verder houdt de organisatie ook vast aan de Europese balans voor suiker en isoglucose. “Minstens vier keer per jaar maakt de Europese Commissie die balans op basis van de productievolumes die de fabrikanten verplicht rapporteren”, verduidelijkt Valerie Vercammen, secretaris-generaal van CBB.

“Na het wegvallen van de suikerquota zal de Commissie geen marktmaatregelen meer mogen nemen en zal de sector zelf de productie moeten regelen op basis van vraag en aanbod. Het is daarom van cruciaal belang om over de balans met correcte productiecijfers te blijven beschikken.” Hoewel iedereen volgens CBB baat heeft bij markttransparantie staan de fabrikanten daar eerder weigerachtig tegenover omdat hun productiecijfers dan ook bij de concurrentie bekend zijn.