Afghanistan blijft spil opiumhandel

Het areaal van de papaverteelt in Afghanistan daalde in 2008 met 19 procent tot 157.000 hectare, maar door een hoger rendement nam de productie slechts met 6 procent af tot 7.700 ton. Dat is het grootste volume na het record van 8.200 ton in 2007. Ongeveer 98 procent van de illegale opiumteelt vindt plaats in gebieden die onveilig gemaakt worden door de Taliban.

De war on drugs van de Afghaanse regering werpt niet altijd evenveel vruchten af. Vorig jaar werd slechts 5.017 hectare opium vernield, in vergelijking met 19.047 hectare in 2007 en 15.300 hectare in 2006. De lokale politiediensten kampen met een schrijnend gebrek aan training en opleiding. Het gevolg is dat vorig jaar 78 agenten omkwamen, zes keer zoveel als het jaar voordien.

Navo-troepen hebben geen toelating om oogsten te vernielen, maar het bondgenootschap stond in oktober zijn soldaten toe om rechtstreekse aanvallen uit te voeren op drugsbaronnen en -labo's. De International Narcotics Control Board van de VN heeft immers aanwijzingen dat de heroïnelabo's in Afghanistan floreren.

De bevinden wijzen ook op een grotere samenwerking tussen de misdaadkartels en de taliban, die jaarlijks 200 tot 400 miljoen dollar zouden verdienen aan de drugshandel. Bovendien zouden ze ook nog eens een paar tientallen miljoenen dollar verdienen aan 'heffingen' die betaald worden door de opiumboeren.

In streken waar de Taliban niet actief is, zijn er wel lichtpunten in de strijd tegen de papaver. Zo is de teelt nagenoeg verdwenen in de provincie Nangarhar. Een jaar geleden was dat nog de op één na meest productieve provincie in Afghanistan. De nieuwe gouverneur Gul Agha Sherzai voert een beleid dat stoelt op zowel repressie als preventie, door omschakelingssteun en bijstand te voorzien voor boeren die de weg van alternatieve teelten bewandelen.

Eén van hen is Haji Anzurullah, die zich enkele maanden geleden gespecialiseerd heeft in viskweek. Net over de grens met Pakistan koopt hij jonge vissen om ze vervolgens tien maanden lang op te kweken. Daarna verkoopt hij ze aan vishandelaars. "Het is een winstgevende bezigheid", zegt de boer aan het persagentschap Reuters. "Maar toch kan de viskweek de vergelijking met papaver op het vlak van financiële opbrengst niet doorstaan".