Aardbeientelers sluiten 2012 af met financiële kater

Voor veel aardbeientelers is het voorbije seizoen uitgedraaid op een financiële catastrofe, meldt de Belgische Fruitveiling. Ondanks de betere prijzen in de herfst werd 2012 een verloren seizoen dat voor de vollegrondtelers letterlijk in het water viel. BFV adviseert haar telers om van grondteelt over te stappen op stellingteelt. Veiling Hoogstraten blijft geloven in een goede mix van teeltsystemen.

In 2012 begon het aardbeienseizoen half maart zeer hoopvol. Tot en met eind mei bleef zowel de kwaliteit als de gemiddelde prijsvorming op een prima niveau. Daaraan kwam begin juni een abrupt einde. De aardbeiprijzen tuimelden naar waarden beneden de kostprijs. De aardbeien uit vollegrond werden verhandeld aan een historisch laag gemiddelde. Betere prijzen in de herfst voor verlate teelten van Elsanta op substraat onder plastiek of glas maakten dat niet meer goed. Dat staat te lezen in BFVision, het driemaandelijks tijdschrift van de Belgische Fruitveiling (BFV).

In totaal werd vier miljoen kilo aardbeien verhandeld via BFV. Dat is bijna 200.000 kilo minder dan in 2011. De gemiddelde prijs bedroeg het afgelopen jaar 2,19 euro per kilo, wat onveranderd is ten opzichte van 2011. Ook de aardbeientelers van Veiling Hoogstraten, de grootste aardbeiveiling van ons land, kenden al betere jaren. Zij voerden 31 miljoen kilo aardbeien aan op de veiling en ontvingen gemiddeld genomen 2,56 euro per kilo. Dat is 42 cent minder dan de middenprijs van 2011 (2,98 euro).

Jan Engelen, commercieel directeur van Veiling Hoogstraten, wijt het moeilijke seizoen aan een combinatie van factoren. Er is wel één constante, met name het grillige weer. Dat zorgde bij Veiling Hoogstraten, tot de maand mei, voor een achterstand in de aardbeienproductie van meer dan twee miljoen kilo. Tijdens de zomermaanden werden meer aardbeien geproduceerd dan te verwachten was bij normale weersomstandigheden, vijf miljoen kilo extra om precies te zijn. Door het grote aanbod aardbeien dat gelijktijdig op de markt kwam, stond de prijs onder druk. "Bovendien namen kopers een afwachtende houding aan omdat het slechte weer niet uitnodigde om aardbeien te eten", vertelt Engelen.

De Belgische Fruitveiling blikt al vooruit op het nieuwe seizoen. Dat start helaas met minder telers door een aantal gedwongen of vrijwillige stopzettingen van het bedrijf of de aardbeienteelt. De veiling wijt de neerwaartse spiraal aan de massale areaaluitbreidingen in België en in onze buurlanden. "Daardoor is het aanbod van juni tot en met september aanzienlijk groter dan de vraag. De export wordt ondermijnd en de prijzen kelderen", zo staat in BFVision. "Bovendien komt het merendeel van de aardbeien in deze periode van de openluchtteelten. De kwaliteit en houdbaarheid daarvan garanderen, wordt alsmaar moelijker door het extremer wordende klimaat en de wispelturige natuurelementen."

In 2012 was er op aardbeien van grondteelt soms waterschade te bespeuren. Daardoor toonden kopers meer interesse in aardbeien van stellingteelt. BFV trekt zijn conclusies en stelt dat openluchtteelten zoveel mogelijk beschermd moeten worden en grondteelt geleidelijk vervangen moet worden door stellingteelt. Dat laatste zou wel een merkelijk verhoging van de investeringskost betekenen. Daarnaast dienen telers pieken in het aanbod te vermijden door hun productie in tijd te spreiden. "Het continu realiseren van een sublieme kwaliteit en houdbaarheid is onder alle omstandigheden van primordiaal belang", aldus BFV.

Bij Veiling Hoogstraten is één derde van de totale aardbeienproductie grondteelt. Een moeilijk jaar voor de vollegrondtelers overtuigt deze veiling niet om het helemaal over een andere boeg te gooien. "In vergelijking met BFV is de omschakeling naar stellingteelt bij onze telers al voor een (groter) stuk gebeurd. Het lijkt ons het verstandigst dat bedrijven er een goede mix van teeltsystemen op na houden, dus zowel grond- en stellingteelt als beschutte teelt onder kappen", zegt commercieel directeur Engelen. Hij wijst nog op de lagere kostprijs van grondteelt, wat een duidelijk voordeel is in de zomerperiode wanneer ook de aardbeiprijs lager is.