"Vlees werd duurder maar de boer won er niet bij"

Als reactie op een krantenartikel maakt het Algemeen Boerensyndicaat duidelijk dat de boer niet meer verdient hoewel de consument rund- en varkensvlees duurder betaalt in de winkel. "Veehouders moeten tevreden zijn met hetgeen hun afnemer betaalt, en dat is dezelfde prijs als pakweg 20 jaar geleden", klinkt het. "De fors gestegen kosten zijn spelbreker", verklaart Boerenbond, moed puttend uit het ketenoverleg en de rundvleesindex.

In vergelijking met dezelfde periode in 2012 betaalde de consument tijdens de eerste drie kwartalen van 2013 ongeveer zes procent meer voor zowel rund- als varkensvlees. Boerenbond berekende de prijsevolutie aan de veehouders, en noteert plus vier procent voor rundveehouders en een status quo voor varkenshouders over dezelfde periode. Het Algemeen Boerensyndicaat neemt er ook de prijs van de dag bij, en constateert dat de varkenshouder momenteel 11 procent minder ontvangt voor zijn varken in vergelijking met een jaar geleden.

"De varkensprijs is de jongste tijd weer fors gedaald, terwijl de consumentenprijzen maar tot september weergegeven worden in het kwartaalverslag van het Prijzenobservatorium. Daardoor komt het prijsverslag hard aan voor varkenshouders", verduidelijkt Boerenbond. "Bovendien kijkt het observatorium alleen naar de prijzen, en niet naar de kosten. Net die laatste zijn fors gestegen in de betrokken periode zodat het landbouwinkomen niet automatisch verbetert ook al stijgt de producentenprijs."

Gelet op de huidige producentenprijzen besluit ABS dat "supermarkten en slagers zich verrijken op de kap van de boeren ondanks de verliezen in de veehouderij van de afgelopen jaren". Supermarkten en slagers rekenen naar verluidt al hun kosten door en laten voor de boer geen ruimte voor enige prijsverhoging. "Alle begrip dat de slagers hun prijzen laten stijgen omdat ze hogere kosten hebben", aldus ABS, "maar voor de veehouderij zijn de kosten de afgelopen jaren ook enorm gestegen, vooral omwille van de veel duurdere voeders."

Dat de andere schakels in de keten hun kosten kunnen doorrekenen en de boer niet, frustreert ABS. "Als veehouder heb je gewoon geen keuze, een varken of rund dat slachtrijp is, moet je verkopen, en dat weet de ganse keten na ons verdomd goed." De landbouworganisatie noemt het jongste ketenoverleg "mislukt" omdat de distributie niet bereid is de vleesprijs te verhogen maar de markt haar werk wil laten doen. "De vleesprijzen zijn jarenlang historisch laag gehouden. Ongeveer een jaar geleden kwam er een kleine kentering, maar nog steeds is zowel de varkens- als de rundveeprijs nagenoeg gelijk aan deze van pakweg 20 jaar geleden", analyseert ABS.

Waar ABS zegt dat het jongste ketenoverleg mislukt is, reageert Boerenbond genuanceerder. "Dankzij het overleg kunnen we op basis van de rundvleesindex de discussie over de marges in de sector objectiveren. Alle partners uit het ketenoverleg erkennen de signaalfunctie van deze index, opgesteld door de FOD Economie. In situaties van extreme kostenstijging kan een mechanisme van  commerciële onderhandelingen opgestart worden, die moeten leiden tot een stijging van de karkasprijzen aan boer."

De praktijk wijst uit dat, sinds het invoeren van de rundvleesindex, de producentenprijs gestaag is gestegen. "Er is een duidelijke inhaalbeweging", constateert Boerenbond. "Er is bovendien een engagement om geleidelijk bijkomende inspanningen te doen, uiteraard rekening houdend met de marktsituatie. Bovendien is de sector er zich ook van bewust dat de impact van een prijsstijging op het verbruik intensief opgevolgd moet worden." Tot slot heeft Boerenbond op het ketenoverleg ook een oproep gedaan om de transparantie en de efficiëntie van de rundvleesketen, die erg versnipperd blijft, verder te verbeteren.
 
De eerste initiatieven zijn genomen om via overleg iets gelijkaardigs op te zetten voor de varkens. Waar men voor runderen kan werken binnen een Belgisch ketenoverleg is het voor de varkensprijzen echter aangewezen om dit open te trekken tot het Europese niveau. Boerenbond legt uit waarom: "60 procent van de in België gekweekte varkens wordt op de Europese markt afgezet, dit in tegenstelling tot ons rundvlees dat voornamelijk in eigen land vermarkt wordt."